† Welcome to nguonsusong.com

Tìm
Trở lại danh sách Đăng bài -----
Xem: 2162|Trả lời: 0

Dẫn Nhập KT 3 - Dẫn nhập I Sa-mu-ên

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 29-8-2011 14:47:50 | Xem tất |Chế độ đọc

Dâng hiến cho công việc Chúa

Dẫn Nhập Knh Thánh 3

Dẫn nhập I Sa-mu-ên

Nhan đề:
I và II Sa-mu-ên được đặt theo tên của người được Đức Chúa Trời dùng để thiết lập vương quyền trong Y-sơ-ra-ên. Sa-mu-ên chẳng những chỉ xức dầu cho cả Sau-lơ lẫn Đa-vít, hai vua đầu tiên của Y-sơ-ra-ên, nhưng ông cũng ban định nghĩa cho trật tự mới về quyền thống trị của Đức Chúa Trời trên Y-sơ-ra-ên khi bắt đầu sát nhập vương quyền vào trong cơ cấu đó. Tầm quan trọng của Sa-mu-ên là đại diện Đức Chúa Trời trong thời kỳ này của lịch sử Y-sơ-ra-ên gần giống như sự đại diện của Môi-se (xem Thi Tv 99:6; Gie Gr 15:1) vì ông, hơn ai khác, đã chuẩn bị cho giao ước được liên tục trong thời chuyển tiếp được sự quản trị của Các Quan Xét đến sự quản trị của nền quân chủ.
I và II Sa-mu-ên nguyên chỉ là một sách. Sách được các dịch giả bản LXX (bản dịch Cựu Ước ra tiếng Hy Lạp) chia đôi và sau này chính Jérôme (người dịch Cựu Ước ra tiếng La-tinh, bản Vulgate) và các bản dịch mới đã theo. Nhan đề của sách thỉnh thoảng thay đổi, và từng được gọi là “sách thứ nhất và thứ hai của vương quốc” (bản LXX), “Các vua thứ nhất và thứ hai” (bản Vulgate), và “Sa-mu-ên thứ nhất và thứ hai” (theo truyền thuyết Hê-bơ-rơ và hầu hết các bản dịch mới).
Những đặc sắc văn học, tác quyền và niên đại:
Có nhiều thắc mắc nêu lên về tính cách văn chương, tác quyền và niên đại của I và II Sa-mu-ên. Một số đặc điểm về văn học của sách gợi ý rằng sách được biên soạn với sự sử dụng một số các nguồn độc lập nguyên thủy mà trước giả có thể sát nhập vào chính tác phẩm mình trong hình thức nguyên thủy và không biên soạn của chúng.
Không thể biết chắc ai là trước giả vì sách không tỏ dấu để nhận diện. Có người gợi ý là “Xa-bút, con trai tiên tri Na-than”, người được nêu danh trong IVua 1V 4:5 như là “cố vấn riêng” của vua Sa-lô-môn. Người được quyền đến gần tài liệu về triều đại Đa-vít qua cha mình là Na-than, cũng như sổ sách của triều đình. Dù ai là trước giả, người đó cũng phải sống ít lâu sau khi Sa-lô-môn (930 TC) và đất nước chia đôi (xem các tham khảo về Y-sơ-ra-ên và Giu-đa trong ISa1Sm 11:8; 17:52; 18:16; IISa 2Sm 5:5; 24:1-9 và thành ngữ “các vua Giu-đa” trong ISa1Sm 27:6). Hơn nữa chắc chắn người cũng được quyền đến gần các bản ghi chép về đời sống và thời đại Sa-mu-ên, Sau-lơ và Đa-vít. Sự tham khảo rõ ràng trong sách ám chỉ đến một nguồn duy nhất (sách Gia-sa, IISa 2Sm 1:18), như trước giả các sách Sử-ký tham khảo 4 nguồn khác thuộc về thời kỳ này (sách biên niên sử của vua Đa-vít, ISu1Sb 27:24; những ghi chép của Sa-mu-ên, đấng tiên kiến, những ghi chép của tiên tri Na-than, và những ghi chép Gát, “đấng tiên kiến”, ISu1Sb 29:29).
Nội dung và chủ đề: vương quyền và giao ước:
I Sa-mu-ên mô tả sự thiết lập vương quyền trong Y-sơ-ra-ên. Trước khi trước giả mô tả sự thay đổi trọng yếu này trong cơ cấu thần quyền (Đức Chúa Trời quản trị), người mô tả cách hữu hiệu khung cảnh phức tạp của vấn đề. Những biến cố sau đây mô tả khung cảnh lịch sử và thần học cho sự khai sinh ra nền quân chủ:
1. Sự sinh ra, thời niên thiếu và sự kêu gọi của Sa-mu-ên (ISa1Sm 1:1-3:21): Trong sự phân chia một sách, phần lớn có quan hệ đến triều đại của hai vua đầu tiên, Sau-lơ và Đa-vít, thật rất ý nghĩa là trước giả nhất định không kể lại sự sinh ra của vua nào, nhưng lại mô tả sự sinh ra của người tiên khu và xức dầu cho họ, tức là tiên tri Sa-mu-ên. Việc đó nhấn mạnh tầm quan trọng mà trước giả gắn bó với vai trò của Sa-mu-ên trong các biến cố theo sau. Người dường như dùng phương pháp tinh tế mà nói rằng thịt và huyết phải thuận phục Lời và Thánh Linh trong tiến trình thiết lập vương quyền. Vì lý do này, ISa1Sm 1:1-3:21 nên được coi như liên hệ mật thiết với điều theo sau, chớ không phải là thành phần của sách Các Quan Xét hoặc chỉ vô tình thêm vào phần đầu sách I và Sa-mu-ên. Vương quyền được khai sáng và kế đó được trưởng dưỡng bởi công tác và lời tiên tri của tiên tri Sa-mu-ên. Hơn nữa, các sự việc Sa-mu-ên sinh ra tiên liệu chủ đề câu chuyện và công tác của Đức Chúa Trời đã được thuật trong phần còn lại của sách.
2. Những “câu chuyện về rương giao ước” (ISa1Sm 4:1-6:21): Phần này mô tả cách nào rương của Đức Chúa Trời bị người Phi-li-tin bắt lấy, và sau đó Đức Chúa Trời gây nhiều tàn phá cho mấy thành Phi-li-tin, cách nào rương được trả về cho Y-sơ-ra-ên. Những câu chuyện này bày tỏ sự điên dại về quan điểm của Y-sơ-ra-ên cho rằng một khi có rương thì tự động đảm bảo chiến thắng kẻ thù của họ. Chuyện cũng bày tỏ quyền năng đáng kinh sợ của Đức Chúa Trời (Yaweh, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên) trội hơn hẳn thần Đa-gôn của người Phi-li-tin. Người Phi-li-tin bị sức ép xưng nhận rằng họ bất lực chống lại quyền năng của Đức Chúa Trời bằng cách trả rương về cho Y-sơ-ra-ên. Toàn bộ tình tiết về rương thực hiện chức năng chủ yếu thích hợp sự mong ước tội lỗi của Y-sơ-ra-ên sau này về một vua loài người trong viễn cảnh riêng biệt.
3. Sa-mu-ên như một Quan xét và cứu tinh (ISa1Sm 7:1-17): Khi Sa-mu-ên kêu gọi Y-sơ-ra-ên ăn năn và tái dâng hiến cho Chúa, Chúa mạnh mẽ can thiệp vì Y-sơ-ra-ên và ban cho họ thắng hơn dân Phi-li-tin. Câu chuyện này tái xác quyết thẩm quyền của Sa-mu-ên là nhà lãnh đạo thiên thượng được tấn phong, đồng thời cung cấp bằng chứng về sự phù trợ và phước lành thiên thượng cho dân Chúa, khi họ đặt niềm tin nơi Ngài và sống thuận phục theo nghĩa vụ của giao ước họ.
Tất cả tài liệu trong các ISa1Sm 1:1-7:17 dùng làm lời tựa cần thiết cho các chuyện thuật ở 8:1-12:25, mô tả sự dấy lên và thiết lập vương quyền trong Y-sơ-ra-ên. Trước giả đã khôn khéo sắp đặt những câu chuyện trong các 8:1-12:25 hầu làm nổi bật sự tranh chấp thần học nghiêm trọng xung quanh các sự kiện lịch sử. Trong khi nghiên cứu những chương này, các học giả thường chú ý đến sự hiện hữu căng thẳng và mâu thuẫn trong thái độ đối với nền quân chủ. Một mặt Sa-mu-ên được Chúa truyền ban cho dân chúng một vua (8:7,9,22; 9:16-17; 10:24; 12:13), mặt khác sự thỉnh cầu của họ xin một vua bị coi là tội từ bỏ Đức Chúa Trời (8:7; 10:19; 12:12,17,19-20). Nhưng thái độ dường như mâu thuẫn này đối với nền quân chủ phải được biểu hiện trong khung cảnh của mối liên hệ giao ước Y-sơ-ra-ên đối với Chúa.
Môi-se đã dự liệu Y-sơ-ra-ên mong muốn có một vua loài người (PhuDnl 17:18-20), nhưng vương quyền của Y-sơ-ra-ên phải phù hiệp với sự quản trị liên tục của Chúa trên tuyển dân như Vua lớn của họ. Thay vào đó khi các trưởng lão xin Sa-mu-ên ban cho họ một vua (ISa1Sm 8:5,19-20), thì họ từ bỏ vương quyền của Chúa cho họ (8:7; 10:19; 12:17,19). Ước mong của họ có một vua để giống các dân tộc xung quanh đã có - để dẫn họ ra trận và khiến họ cảm nhận được sự an ninh và thống nhất quốc gia. Sự đòi hỏi xin một vua tạo thành một sự khước từ mối thông công giao ước của họ với Chúa. Hơn nữa, Chúa không những đã hứa làm Đấng bảo hộ họ nhưng cũng nhiều lần chứng minh quyền năng Ngài vì cớ họ, hầu hết là những câu chuyện mới xảy ra về rương giao ước (4:1-6:21), cũng như chiến thắng lớn lao trên dân Phi-li-tin dưới quyền lãnh đạo của Sa-mu-ên (7:1-17).
Tuy nhiên Chúa đã truyền cho Sa-mu-ên ban cho dân chúng một vua (8:7,9,22). Bởi sự chỉ định thiên thượng, Sau-lơ được đưa đến tiếp xúc với Sa-mu-ên, và Sa-mu-ên nhận chỉ thị xức dầu cho người cách kín đáo làm vua (9:1-10:16). Về sau Sa-mu-ên hội họp dân chúng tại Mích-ma, tại đó, sau khi cảnh cáo họ lần nữa về tội ước ao một vua (10:18-19), ông chủ tọa việc tuyển lựa một vua bằng cách bắt thăm. Thăm trúng nhằm Sau-lơ và công khai chỉ định như người được Chúa chọn (10:24). Sau-lơ không chịu đảm nhận chức vụ ngay, nhưng trở về làm việc nơi đồng ruộng mình (11:5,7). Khi dân cư Gia-bê ở Ga-la-át bị Na-hách người Am-môn đe dọa, Sau-lơ chổi dậy nhận sự thách thức, nhóm đạo binh lại và lãnh đạo Y-sơ-ra-ên chiến thắng tại trận tiền. Sự thành công của người đóng dấu ấn cuối cùng của sự phê chuẩn thiên thượng về việc Sau-lơ được chọn làm vua (so sánh 10:24; 11:12-13), và là cơ hội khai sáng triều đại của người tại Ghinh-ganh (11:14-12:25).
Vấn đề vẫn cần quyết định sau đó, không phải liệu Y-sơ-ra-ên có cần vua hay không (rõ ràng Chúa đã ban cho họ một vua) nhưng thật ra là cách nào họ có thể duy trì giao ước họ với Đức Chúa Trời (tức là bảo tồn chế độ thần quyền) khi họ đã có một vua loài người. Vấn đề được giải quyết khi Sa-mu-ên kêu gọi dân chúng ăn năn tái lập sự trung thành với Chúa trong chính dịp lễ đăng quang làm vua của Sau-lơ (11:14-12:25; cũng xem chú thích ở 10:25). Bằng cách thiết lập vương quyền trong khung cảnh tái lập giao ước, Sa-mu-ên đặt nền quân chủ trong Y-sơ-ra-ên trên lập trường cơ bản hoàn toàn khác với các quốc gia xung quanh. Vua trong Y-sơ-ra-ên không tự trị trong thẩm quyền và năng lực mình, thật ra vua phải lệ thuộc vào luật pháp của Chúa và lời của đấng tiên tri (10:25; 12:23). Điều này chẳng phải chỉ áp dụng cho Sau-lơ thôi nhưng cũng cho tất cả các vua ngồi trên ngôi Y-sơ-ra-ên trong tương lai nữa. Vua là một dụng cụ của quyền quản trị Chúa trên dân Ngài, và cả vua lẫn dân phải tiếp tục thừa nhận Chúa là quốc vương tối cao của họ (12:14-15).
Sau-lơ nhanh chóng chứng minh rằng người không sẵn sàng thuận phục những điều kiện thiết yếu của chức vụ thần quyền (13:1-15:35). Khi người bất tuân những chỉ thị của tiên tri Sa-mu-ên trong sự chuẩn bị ra trận chống với người Phi-li-tin (13:13), và khi người từ chối không chịu tuyệt diệt dân A-ma-léc, như lệnh truyền phải làm bởi lời Chúa thông qua Sa-mu-ên (15:1-35), người không còn là dụng cụ để Chúa quản trị nữa. Sự bãi bỏ mọi đòi hỏi của chức vụ thần quyền dẫn đến chỗ từ bỏ người không còn làm vua nữa.
Phần còn lại của I Sa-mu-ên (16:1-31:13) mô tả Chúa lựa chọn Đa-vít là người kế vị Sau-lơ, và kế đó mô tả con đường dài của Đa-vít chuẩn bị lên ngôi. Dầu chân tánh quyền cai trị của Sau-lơ ngày càng chống đối thần quyền, Đa-vít từ chối không chịu soán đoạt ngôi vua bằng vũ lực, nhưng giao lại việc lên ngôi của mình trong tay Chúa. Cuối Sau-lơ bị thương nặng trong trận đánh với người Phi-li-tin và sợ bị bắt, người đã tự vẫn. Ba con của Sau-lơ, kể cả người bạn thiết của Đa-vít là Giô-na-than, đều bị giết trong trận đó (31:1-13).
Niên đại:
Dầu những câu chuyện thuật trong I và II Sa-mu-ên chứa nhiều lời phát biểu quan trọng về niên đại (xem thí dụ, 6:1; 7:2; 8:1,5; 13:1; 25:1; IISa 2Sm 2:10-11; 5:4-5; 14:28; 15:7), các dữ kiện vẫn không đủ để thiết lập niên đại chính xác cho các biến cố lớn trong thời kỳ này của lịch sử Y-sơ-ra-ên. Trừ những niên hiệu về ngày sinh của Đa-vít, thời gian của triều đại người, hoàn toàn chắc chắn (xem IISa 2Sm 5:4-5), hầu hết các niên đại khác chỉ là phỏng chừng. Vấn đề nguyên tác với các tài liệu về niên hiệu theo tuổi Sau-lơ khi người lên làm vua, và thời gian của triều đại người (xem các chú thích ở ISa1Sm 13:1) góp phần vào liên hệ không chắc chắn về thời điểm chính xác việc ra đời và bắt đầu làm vua của Sau-lơ. Cũng chẳng có tin tức liên hệ thời gian Sa-mu-ên sinh ra (ISa1Sm 1:1) hoặc qua đời (25:1). Đời sống của người chắc phải nối tiếp, ít nhất một phần đời của Sam-sôn, đời của Ô-bết, con của Ru-tơ và Bô-ô, và ông nội của Đa-vít. Tỏ ra rằng Sa-mu-ên mạnh khỏe khi các trưởng lão Y-sơ-ra-ên xin ông cho họ một vua (xem 8:1,5). Yếu tố khác góp phần vào sự không chắc của niên hiệu là trước giả không phải luôn luôn sắp đặt tài liệu mình đúng theo diễn tiến niên đại cách nghiêm túc. Thí dụ, IISa 2Sm 7:1-29 phải đặt theo niên hiệu sau các cuộc chinh phục của Đa-vít mô tả trong IISa 2Sm 8:1-14 (xem các chú thích ở IISa 2Sm 7:1; 8:1). Truyện cơn đói kém Đức Chúa Trời giáng trên Y-sơ-ra-ên trong thời Đa-vít vì cớ Sau-lơ đã vi phạm hòa ước thiết lập với dân Ga-ba-ôn được thấy trong IISa 2Sm 21:1-4, dầu theo niên đại sự việc xảy ra trước thời Áp-sa-lôm phản loạn ghi trong IISa 2Sm 15:1-18:30 (xem thêm các chú thích ở IISa 2Sm 21:1-2). Tuy nhiên các niên hiệu sau đây cung ứng một khung cảnh niên đại phỏng chừng cho các thời đại Sa-mu-ên, Sau-lơ và Đa-vít.
1105 TC Sa-mu-ên sinh ra (ISa1Sm 1:20).
1080 Sau-lơ sinh ra.
1050 Sau-lơ được xức dầu làm vua ISa1Sm 10:1)
1040 Đa-vít sinh ra.
1025 Đa-vít được xức dầu kế vị Sau-lơ (ISa1Sm 16:1-13)
1010 Sau-lơ qua đời và triều đại Đa-vít khởi đầu cai trị Giu-đa tại Hếp-rôn (IISa 2Sm 1:1; 2:1,4,11)
1003 Khởi sự triều đại của Đa-vít trên cả Y-sơ-ra-ên và sự chiếm Giê-ru-sa-lem (IISa 2Sm 5:1- 25)
997-992 Những chiến trận của Đa-vít (IISa 2Sm 8:1-14)
991 Sa-lô-môn sinh ra (IISa 2Sm 12:24; IVua 1V 3:7; 11:42)
980 Đa-vít kiểm tra dân số (IISa 2Sm 24:1)
970 Kết thúc triều đại Đa-vít (IISa 2Sm 5:4-5; IVua 1V 2:10-11)
Bố cục:
I. Khung cảnh lịch sử đối với sự thiết lập vương quyền trong Y-sơ-ra-ên (ISa1Sm 1:7)
A. Sa-mu-ên sinh ra, thời niên thiếu và tiếng gọi làm tiên tri: Sự đoán phạt trên nhà Hê-li (ISa1Sm 1:1-3:21)
B. Y-sơ-ra-ên bị dân Phi-li-tin đánh bại, rương của Chúa bị cướp và được hoàn trả Vai trò của Sa-mu-ên làm Quan xét và cứu tinh# (ISa1Sm 4:1-7:17)
II. Sự thiết lập vương quyền trong Y-sơ-ra-ên dưới sự hướng dẫn của tiên tri Sa-mu-ên (ISa1Sm 8:1-12:25)
A. Yêu cầu tội lỗi của dân sự xin một vua và ý định của Chúa ban một vua cho họ (ISa 8:1-22;)
B. Sa-mu-ên xức dầu cho Sau-lơ cách kín đáo để làm vua (ISa1Sm 9:1-10:16)
C. Sau-lơ được lựa chọn công khai làm vua bằng cách bắt thăm tại Mích-ma (ISa1Sm 10:17-27)
D. Sự lựa chọn Sau-lơ làm vua được chứng quyết bởi chiến thắng dân Am-môn (ISa1Sm 11:1-13)
E. Khai sáng triều đại của Sau-lơ tại một lễ tái lập giao ước do Sa-mu-ên triệu tập tại Ghinh ganh (ISa1Sm 11:14-12:25)
III. Vương quyền của Sau-lơ, một thất bại (ISa1Sm 13:1-15:35)
IV. Việc đưa Đa-vít lên ngôi vua: Sự sa đọa tiệm tiến và sự kết thúc triều đại Sau-lơ (ISa1Sm 16:1-31:13; IISa 2Sm 1:1-5:5)
A. Đa-vít được xức dầu cách kín đáo, vào phục vụ vua Sau-lơ và chạy trốn cứu mạng (ISa1Sm 16:1-26:25)
B. Đa-vít tìm cách ẩn náu tại xứ Phi-li-tin, và Sau-lơ cùng các con tử trận (ISa1Sm 27:1-31:13)
C. Đa-vít trở thành vua trên Giu-đa (IISa 2Sm 1:1-4:12)
D. Đa-vít trở thành vua trên cả Y-sơ-ra-ên (IISa 2Sm 5:1-5)
V. Vương quyền của Đa-vít: sự nghiệp và vinh quang (IISa 2Sm 5:6-9:12)
A. Đa-vít chinh phục Giê-ru-sa-lem và đánh bại dân Phi-li-tin (IISa 2Sm 5:6-25)
B. Đa-vít đem rương giao ước về Giê-ru-sa-lem (IISa 2Sm 6:1-23)
C. Đức Chúa Trời hứa ban cho Đa-vít một triều đại đời đời (IISa 2Sm 7:1-29)
D. Mở rộng vương quốc của Đa-vít ra bên ngoài và sự quản trị công chính bên trong (IISa 2Sm 8:1-18)
E. Sự trung thành của Đa-vít đối với giao ước lập cùng Giô-na-than (IISa 2Sm 9:1-13)
VI. Vương quyền của Đa-vít: những yếu đuối và thất bại (IISa 2Sm 10:1-20:26)
A. Đa-vít phạm tội tà dâm và sát nhân (IISa 2Sm 10:1-12:31)
B. Đa-vít mất các con trai là Am-nôn và Áp-sa-lôm (IISa 2Sm 13:1-20:42)
VII. Những nhận xét sau cùng về triều đại Đa-vít (IISa 2Sm 21:1-24:25)




† Welcome you to nguonsusong.com

GMT+8, 21-7-2018 08:17 AM

nguonsusong.com | nguonsusong.net | nguonsusong.us | nguonsusong.ca | loihangsong.net | tinlanhmedia.net | phimtinlanh.com |
Tweet
Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách