† Welcome to nguonsusong.com

Tìm
Trở lại danh sách Đăng bài -----
Xem: 2153|Trả lời: 0

Dạy Con - NHỮNG THANH THIẾU NIÊN ĐANG BỐI RỐI

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 14-9-2011 08:51:31 | Xem tất |Chế độ đọc

Dâng hiến cho công việc Chúa

Dạy Con
William S.DEAL

NHỮNG THANH THIẾU NIÊN ĐANG BỐI RỐI

Sứ đồ Phao-lô khuyên: “Hỡi kẻ làm con cái hãy vâng phục cha mẹ mình trong Chúa, vì điều đó là phải lắm. Hãy tôn kính cha mẹ người (ấy là điều răn thứ nhất, có một lời hứa nối theo), hầu cho ngươi được phước và sống lâu trên đất” (Eph Ep 6:1-3) “Con cái ở đây là một từ ngữ nói về sự sanh thành và không chỉ riêng các con cái hãy còn nhỏ mà thôi, nhưng ám chỉ cả các thanh thiếu niên nữa. cả sau khi con cái đã có vợ có chồng và ra ở riêng, chúng cũng không có quyền làm ô danh cha mẹ mình bất cứ bằng cách nào. Thường thường nếu con cái vâng lời cách khôn ngoan thì những lời khuyên răn của các bậc làm cha mẹ đều ngăn được chuyện buồn phiền xảy ra trong gia đình riêng và việc tự nuôi dạy con cái của chúng.
Dường như sẵn đà ay, ông muốn nhắn gởi một lời với những người làm cha mẹ, Phao-lô khuyên: “Hỡi các người làm cha, chớ chọc cho con cái mình giận dữ, hãy dùng sự sửa phạt khuyên bảo của Chúa mà nuôi nấng chúng nó” (Eph Ep 6:4). Đây cũng là một khúc sách tuyệt vời và cần thiết nhất cho những người làm cha mẹ. Đối với đa số những ngơừi làm cha mẹ, họ quá thường chọc giậ con cái một cách không cần thiết rồi tự hỏi tại sao con cái lại không khạm phục yêu thương họ nữa. Muốn cho tình yêu thương chân chính giữa cha mẹ và con cái tồn ta5i mãi, thì phải có một đời sống biết cộng tác với nhau.
Trong sinh hoạt gia đình, những người làm cha mẹ và các thanh thiếu niên (teen - a gers: thanh thiếu niên từ mười tuổi trở lên, đến dưới hai mươi tuổi) phải đương đầu với nhiều vấn đề. Chúng tôi chỉ chọn để đưa ra đây thảo luận những vấn đế nhận thấy là nổi bật nhất. Chúng tôi mong rằng các thanh thiếu niên cũng đọc phần này với cùng một thái độ chú ý nhiệt thành như các bậc làm cha mẹ của họ vậy.
1. Thông cảm và hướng dẫn đúng đắn các thanh thiếu niên là một vấn đề quan trọng đối với những bậc cha mẹ. Có thể đây cũng là một trong những vấn đề khó khăn nhất cho các thanh thiếu niên. Lẽ dĩ nhiên những bậc cha mẹ hiểu rõ, thông cảm được với các con cái hãy còn trẻ của mình, thật là có phước. Có nhiều lý do để những người làm cha làm mẹ nói chung không hiểu biết, thông cảm trọn vẹn được với con cái mình, khi chúng vào trạc trên mười đến dưới hai mươi tuổi.
2. “Hố ngăn cách” giữa những năm thanh thiếu niên của bậc cha mẹ với con cái họ hết sức lớn lao, sâu rộng. Vấn đề này cho thấy có sự thay đổi đầy ý nghĩa trong các cách sinh hoạt của chúng ta về phương diện văn hoá. Phần đông những bậc cha mẹ ở lứa tuổi từ ba mươi lăm đến năm mươi lăm được nuôi dạy theo một khuôn mẫu văn hoá khác hơn khuôn mẫu văn hoá hiện đang vây bọc các thanh thiếu niên ngày nay. Thường thường những bậc cha mẹ quá bận rộn với việc làm ăn hoặc bận tâm đến những vấn đề của những người đồng tuổi với họ, nên không còn thì giờ để cùng hít thở chung một bầu không khí với các con cái ở tuổi thanh thiếu niên của mình; chính vì khuyết điểm ấy họ phải trả giá đắt cho việc đã không hiểu thật đúng điều gì đã tạo ra các “chứng” các “tật” của con cái mình ở tuổi thanh thiếu niên. Nếu họ chịu khó dành nhiều thì giờ hơn để cố tìm hiểu ngôn ngữ, dáng điệu, khuynh hướng luân lý đạo đức và cả đến các quan điểm tôn giáo của chúng, chắc họ sẽ có thể hiểu rõ hơn điều gì đang chỉ đạo bọn trẻ. Chắc họ cũng sẽ hiểu rõ các vấn đề của chúng hơn và giúp đỡ cho chúng được nhiều hơn.
Phần đông các cô cậu thanh thiếu niên nam nữ đến xin ý kiến và giải đáp thắc mắc nơi tôi đều than phiền nhiều nhất về hai điều sau đây: a. “Cha mẹ tôi không chịu hiểu tôi. Dường như họ không hiểu rằng chúng ta đang sống trong hai thế giới khác nhau”; b. “Cha mẹ tôi chẳng bao giờ nói gì với tôi về giới tính và những điều quan trọng như thế về cuộc đời”.
Hai lời than phiền này được ghi lại từ phần đông các thanh thiếu niên đến xin ý kiến của các cố vấn, hoặc quý vị mục sư giúp đỡ cho. Nói chung chúng ta có thể kể phần lớn trường hợp đầu do việc cha mẹ và con cái có sự đố kỵ, oán ghét nhau; tình cảm này hoàn toàn tự nhiên, kể cả đối với các thanh thiếu niên rất mực đạo đức. Nhưng chúng ta không thể bỏ qua lời than phiền thứ hai. Nó bắt nguồn sâu xa từ chỗ những bậc cha mẹ thật sự thiếu hiểu biết để giúp đỡ con cái mình trong một lãnh vực hết sức cần thiết như vậy. Một trong những mục đích chính của quyển sách này nhằm giúp những bậc cha mẹ san bằng “chiếc hố sâu ngăn cách” đó, và giúp cho con cái họ biết đầy đủ những điều cần thiết, trấn an con cái mình, và giúp đỡ, hướng dẫn chúng về những điều đó. Chẳng có cách nào để “đóng đinh vào thập tự giá” con trai - mà nhất là con gái bạn - hữu hiệu hơn là cố ý bỏ qua việc lấy tình yêu thương cung cấp đầy đủ các thông tin đúng đắn về các giòng nước mãnh liệt liên hệ đến sinh hoạt tình dục này. Đức Chúa Trời bắt buộc các bạn - với tư cách những người làm cha làm mẹ - phải chịu trách nhiệm dạy dỗ con cái mình. Nếu bạn thất bại ở điểm này, bạn đã bị thất bại vô cùng thảm hại và rất có thể là rồi đây, bạn cũng sẽ bị thất bại thảm hại suốt đời.
3. Các bậc cha mẹ đều quên bẵng đời sống của một thanh thiếu niên như thế nào. Hoặc là những năm thanh thiếu niên của họ bất hạnh và họ ức chế kỷ niệm, đẩy chúng chìm vào tiềm thức hoặc may mắn hơn thì họ hạnh phúc và chẳng bao giờ thấy được góc cạnh cực khổ của tuổi thanh thiếu niên. Dầu sao đa số những bậc cha mẹ chẳng còn nhớ gì nhiều về tuổi thanh thiếu niên của mình để có thể hiểu rõ, thông cảm với đám con cái. Họ thường ngạc nhiên nhìn vào bọn trẻ và nói đại khái: “Nếu hồi tôi bằng tuổi chúng mà hành động như vậy, chắc ông bà già đã đập tôi cho tơi bời rồi!” hoặc “"Tại sao tụi bây lại làm như vậy?” hay “Tao không hiểu nổi tại sao tụi bây lại làm như vậy!” hoặc : “Hồi còn nhỏ bằng tụi bây tao chẳng bao giờ làm như vậy!” Đám thanh thiếu niên sẽ hiểu ngay là cha mẹ chúng đã không hiểu nổi chúng, cũng không nghĩ hoặc mong cha mẹ mình có thể chấp nhận lập trường của mình. Do đó, chúng cảm thấy bị lạc lõng, chẳng biết phải xoay sở ra sao. Lắm khi ở lối xóm có một người làm cha mẹ biết tỏ ra thân thiện với bọn trẻ vì hiểu rõ, thông cảm với chúng, thì chúng sẽ hướng về người đó để mong được khi bị chán nản thất vọng nếu người này có thể hướng dẫn chúng thật tốt đẹp an toàn, thì sự giúp đỡ của người ấy sẽ rất có ích, nhưng nếu người ấy chỉ gây ảnh hưởng xấu, thì đám trẻ có thể sẽ phải đâm đầu vào nhiều vấn đề nghiêm trọng.
4. Cảm thông giữa bậc cha mẹ với các thanh thiếu niên thường bị gián đoạt. Đây là một trong những vấn đề tối quan trọng. Nhiều khi những bậc cha mẹ và con cái họ là thanh thiếu niên vẫn tiếp tục nói chuyện với nhau, sau khi mọi cảm thông thật sự đều bị gián đoạn cả rồi. Cảm thông không phải là chỉ nói chuyện với nhau mà thôi. Nó là việc hiểu rõ ý nghĩ, tình cảm của nhau, và chấp nhận thông hiểu nhau. Người làm cha mẹ không nhất thiết phải tán thành ý kiến, tánh khí của một thanh thiếu niên để chấp nhận và hiểu rõ, thông cảm với nó. Nhưng đứa con ở tuổi thanh thiếu niên của họ biết rõ khi nào thì ý nghĩ, tánh khí hoặc tình cảm của nó bị cha mẹ khước từ.
Để minh họa, Jame cãi với mẹ cô về bộ quần áo cô muốn mặc nhân đêm dạ hội ở trường trung học. Mẹ cô không đồng ý cả về kiểu cách lẫn về giá tiền mà Jame muốn tiêu cho bộ y phục ấy: “mẹ à, điều khiến con bối rối, không phải là kiểu cách hay giá tiền của bộ quần áo đó, nhưng là vấn đề dường như mẹ không hiểu tất cả những điều đó có ý nghĩa gì đối với con. Mẹ làm như con chẳng hiểu gì cả, mà chỉ cần đến đó, ngồi đó để thay mặt cho mẹ, để nói lên cho mọi người biết là mẹ muốn gì, thì hoàn toàn được sung sướng rồi. Thật con không hiểu nổi tại sao lắm lúc mẹ lại quá khó tánh như vậy - mẹ chẳng đếm xỉa gì đến cảm nghĩ của con cả”.
Nhiều trường hợp tương tự như thế cũng xảy ra với đám con trai. Những người làm cha vẫn thường chọc giận các con trai họ bằng ý riêng thiếu suy nghĩ và độc tài độc đoán của mình. Nếu họ chịu khó ngồi lại, giải thích mọi chuyện cho chúng nghe, thì sẽ có ít thắc mắc hoặc chẳng có vấn đề gì cả. Nhưng một lịnh truyền nghiêm khắc mà không được giải thích chi cả, cũng như thái độ bất cần bàn cãi gì cả từ phía người làm cha mẹ, thường đẩy con cái họ đến chỗ phản ứng. Thường thường vì thiếu suy xét, hiểu lầm hoặc không thông cảm được với tánh khí và tình cảm của các con hãy còn trẻ của mình, những người làm cha làm mẹ đã vô tình khuyến khích hoặc góp phần làm nảy sinh đầu óc nổi loạn nơi đám trẻ, khiến tình cảm tôn giáo mà chúng tích luỹ được bị tiêu huỷ cả. Chừng đó những người làm cha mẹ sẽ không thể nào hiểu nổi tại sao con cái họ lại không chịu chấp nhận và noi theo con đường thập tự giá. Nếu những người làm cha mẹ chịu khó dành thêm ít thì giờ nữa để cố tìm hiểu con cái vào tuổi thanh thiếu niên của họ thay vì đối xử với chúng chỉ như bọn trẻ con, rất có thể họ sẽ đi xa hơn nhiều trong việc dắt dẫn chúng đến với Đấng Christ.
Nếu và khi nào những người làm cha mẹ có thể san bằng ba chiếc hố ngăn cách quan trọng vừa kể trên, thì họ đang sẵn sàng trở thành những bậc làm cha mẹ biết thông cảm và giúp đỡ con cái mình. Nếu họ không thể hoặc vì một vài lý do nào đó chẳng quan tâm cố gắng bằng chúng, thì hầu như phần lớn họ sẽ bị mất những đứa con ở tuổi thanh thiếu niên của mình. Nếu con cái họ không thể trở thành những Cơ Đốc nhân mạnh mẽ, hoặc cả là những công dân ngay thẳng nữa, thì nhiều bàn tay khác sẽ chen vào để ếm bùa, hoá phép. Một kẻ nào đó có nhiệt tình, thông cảm, hiểu biết với các thanh thiếu niên và các nhu cầu của chúng có thể đang ở kề bên để “cứu vớt” chúng. Nếu không, sẽ có một tỷ lệ rất cao thanh thiếu niên bị trôi dạt vào một cuộc đời không mấy tốt đẹp, xa cách lẽ đạo của Cơ Đốc giáo. Thật đáng thương hại khi thấy nhiều bậc làm cha mẹ cứ ngày ngày “đóng đinh” con cái mình vào những cây thập tự của sự bỏ bê, dốt nát và ý chí độc tài độc đoán của mình. Hằng triệu người vẫn đang làm như vậy. Xin đừng ai suy diễn nói chung những người làm cha mẹ đều chẳng quna tâm chú ý gì đến con cái; họ vẫn rất quan tâm chú ý đến con cái đấy chứ. Nhưng họ cần phải quan tâm chú ý sâu xa để chịu “cùng đi một dặm đường thứ hai” nữa với chúng, bằng cách chịu dành thì giờ, năng lực và đặt riêng bản ngã của mình qua một bên hầu có thể thông cảm và hoà mình với đám thanh thiếu niên như điều đáng lẽ họ phải làm. Một số người làm cha mẹ có khuynh hướng muốn làm chủ nhân ông, làm chuá tể bầy con của họ. Nếu con cái không chịu uốn mình khuất phục họ, có nghĩa rằng chúng là những những đứa con xấu. Nhưng tai hại thay, những bậc làm cha làm mẹ cũng chẳng tốt gì.
Lời biện bạch của một tên híp-pi tại Hollywood, California sẽ minh hoạ cho vấn đề này. Cậu ta baỏ sỡ dĩ mình trở thành híp-pi vì cha mẹ cậu không cho phép cậu làm một số việc ở nhà mà cậu nghĩ một thiếu niên cần phải làm. Họ chỉ đơn giản bảo rằng nếu cậu muốn để tóc dài, ăn mặc lôi thôi lếch thếch để đi diễu hành ngoài đường phố với những kẻ giống như vậy thì cứ việc ra khỏi nhà! Thế là cậu làm theo. Cậu đi bán báo híp-pi kiếm được khá nhiều tiền và bảo rằng cậu sẽ vào quân đội khi đã chán chê những công việc làm như thế. Đáng lẽ cậu phải được sống trong và cho gia đình, nếu cha mẹ cậu ta biết tỏ ra yêu thương, ưu ái và thông cảm với cậu ta.
5. Thanh thiếu niên là một vấn đề thông thường và nghiêm trọng. Đúng ra điều gì làm cho những đứa trẻ từ mười tuổi trở lên nổi loạn? Đã không có câu trả lời minh bạch nào cả, vì hễ có bao nhiêu gia đình và bao nhiêu thanh thiếu niên, thì cũng có bấy nhiêu lý do. Hai thanh thiếu niên trong một gia đình có thể cùng nổi loạn chống lại cha mẹ hoặc các lề luật trong gia đình mình vì những lý do hoàn toàn khác nhau! Đây là một số các lý do:
a. Có thể có sự thiếu thông cảm hoàn toàn giữa bậc cha mẹ và con cái là thanh thiếu niên, như vừa thấy ở phần trên. Do sự khiếm khuyết đó, đứa con có thể cảm thấy chẳng còn phương pháp nào khác hơn là nổi loạn. Nổi loạn có thể mặc lấy nhiều hình thức: biễu môi, không chịu vâng lời cha mẹ, trả lời lại khi có thể làm như vậy, bỏ nhà ra đi, làm những việc mà nó biết rõ là trái ý cha mẹ cộc cằn quạo quọ và bất hợp tác. Nhiều khi nó còn bộc lộ được hình thức xúc động về phương diện tình cảm, có khi là bệnh hoạn thể xác nữa. Có trường hợp một cô gái muốn lấy chàng trai mà cha cô phản đối. Tuy bề ngoài cô tỏ ra vâng lời và đồng ý với việc từ chối của cha, nhưng cô bỗng mắc chứng sưng khớp xương trầm trọng. Sau khi khám bệnh, vị bác sĩ tìm ra được sự căng thẳng về tình cảm giữa cô gái với người cha. Ông ta đề nghị người cha phải nhượng bộ và để cho cô gái lấy chàng trai kia. Người cha làm theo, và cô gái lành bệnh chỉ sau vài tuần lễ. Nhưng người cha lại chống đối, rồi cô gái hầu như bị chứng xưng khớp xương làm cho bại liệt. Cuối cùng, người cha bằng lòng, và cô gái hoàn toàn bình phục. Ở đây, sự nổi loạn tìm lối thoát bằng cách gây bệnh tật cho thân xác.
Tác giả sách này nhớ lại trường hợp nổi loạn của một thiếu nữ khiến cô mắc phải chứng tê liệt bên nửa mặt và nửa phần bên kia của toàn thân, sau nhiều ngày nằm bệnh viện và làm đủ thứ xét nghiệm, các bác sĩ vẫn không tìm ra nguyên nhân gây chứng tê liệt như thế, bộ não cũng không hề bị tổn hại gì. Tôi đến thăm, khuyên nhủ và cùng cầu nguyện với cô vì quen biết với cô từ thuở cô hãy còn bé. Sau một thời gian, chứng tê liệt giảm dần và cô trở về với sinh hoạt bình thường. Nhưng cùng với sự bình phục của cô, sự phản loạn cũng giảm bớt một phần lớn. Ít lâu sau đó, cô trở thành Cơ Đốc nhân.
Nhiều khi một vài hình thức bệnh tâm thần nhẹ cũng có thể phát sinh bên lề một ước muốn nổi loạn bị kìm chế. Việc này ít xảy ra hơn các trường hợp liên hệ với sự nổi loạn khác.
b. Sự nổi loạn cũng có thể biến thành cá cnhu cầu tâm lý sâu xa để người thiếu niên càng phát triển tinh thần tự lập nhiều hơn. Chúng ta có cha mẹ để giúp đỡ vượt qua giai đoạn ấu thời và phát triển cần thiết. Nhưng nhiều khi những bậc làm cha mẹ lại cứ bám chặt vào đó và trở thành những người che chở bảo vệ quá đáng, tạo ra nhiều vấn đề tâm lý và xã hội để các thanh thiếu niên cảm thấy khó chịu đựng nổi. Khi đó, nổi loạn, là phương pháp duy nhất để người thiếu niên thấy mình đã giải quyết được nan đề. Sau khi thảo luận về nhu cầu giải phóng (thanh thiếu niên) khỏi sự che chở bảo vệ quá đáng của các bậc làm cha mẹ cùng các vấn đề của nó English và Pearson nói:
Có một số yếu tố nghịch nhau giữa sự trưởng thành nơi người thanh thiếu niên và bậc cha mẹ. Người thanh niên mới lớn có a. nhu cầu tình cảm muốn luôn luôn được quan tâm chăm sóc, b. khuynh hướng không chịu nhận lãnh trách nhiệm; c. Sự lo sợ bị chê trách khi đã nhận lãnh trách nhiệm, và d. không muốn phục vụ và cộng tác với người lớn. Nơi người làm cha mẹ mặt khác, thường thường lại có điều này trong vô thức - a. ước muốn cứ cầm quyền thống trị và kiểm soát người thiếu niên; b. khó chấp nhận việc nó san xẻ tình yêu thương và lòng trung thành với người khác; c. sợ khi nó ra ngoài đời sẽ bị tổn hại; và d. đánh giá quá thấp sức hoạt động độc lập của người thiếu niên.
Những xung đột này thường làm người thanh thiếu niên mong được giải phóng khỏi gia đình, và hầu như là một ngon núi khó vượt nổi của một số những người làm cha mẹ và các thanh thiếu niên. Sự cầm quyền thống trị của cha mẹ có thể trở thành một nguy cơ nghiêm trọng, nhất là nếu người thanh thiếu niên lại có một số nhược điểm về nhân cách và phát triển tính ỷ lại không tự nhiên vào cha mẹ. Hai người cha mẹ là Cơ Đốc nhân đưa đến cho tôi một cô con gái khả ái của họ đã trên ba mươi tuổi để xin tôi giúp ý kiến. Thần kinh cô ta hầu như hoàn toàn suy nhược gần kiệt quệ hẳn. Sau khi tra hỏi thì được biết khi bà mẹ phải chịu giải phẫu nghiêm trọng, cô con gái sợ phải mất mẹ, đến nỗi hầu như hoàn toàn bất tỉnh. Sau khi bà mẹ bình phục, cô con cũng thuyên giảm được phần nào. Cuộc gặp gỡ trao đổi tư vấn cho thấy bà mẹ cầm quyền thống trị quá đáng trên con gái, còn cô con thì quá ỷ lại vào bà ta. Cô ta rất dễ xúc động, cứng rắn, uể oải, bồn chồn bất an, và hầu như bà mẹ phải nói chuyện trọn vẹn thay cho con gái. Khi hai ông bà cụ ra khỏi phòng tư vấn và chúng tôi được tiếp xúc riêng một lúc cô gái mới bắt đầu bình tỉnh lại và thảo luận về toàn thể vấn đề của cô thât nhạy cảm và trầm tỉnh. Sự bồn chồn xúc động của cô hầu như đã hoàn toàn biến mất. Gần như cô đã bị khiến cho tàn hại vì sự cầm quyền thống trị quá đáng của một bà mẹ vừa nhân hậu vừa thánh thiện. Nhu cầu quan trọng nhất của cô, là cần được hoàn toàn giải phóng khỏi cha mẹ mình.
Thỉnh thoảng một số các cô gái có cách nổi loạn khác nữa chống lại cha mẹ, chửa hoang là chửa. Lời phát biểu này có lẽ nghe rất chướng tai đối với một số người, nhưng các bảng thống kê cho thấy gần năm mươi phần trăm các trường hợp chửa hoang đã được phanh phui là do một hình thức nổi loạn chống lại cha mẹ nào đó của cô gái. Có khi nó la phương cách để hai người trong cuộc được lấy nhau vì cha mẹ không cho phép; có khi nó được thực hiện chỉ vì cô gái hoàn toàn “bất cần, bất chấp tất cả” và không nghĩ rằng rốt cuộc chỉ có mình bị thiêt hại mà thôi. Nhiều khi chính cô gái không ý thức được rằng sự nổi loạn của mình lại dẫn tới chuyện như vậy. Dầu sao những người làm mẹ và con gái cần phải bàn bạc với nhau thật nhiều khi gặp tình hình như thế và phải nhường chỗ cho lẽ phải, cho lương tri, cho việc suy nghĩ kỹ đến tương lai, đóng vai trò của chúng, hầu giúp cô gái thấy được tính cách vô nghĩa lý của việc liều lĩnh như vậy.
Sự dốt nát về giới tính cũng góp phần rất lớn vào việc chửa hoang. Đôi khi có thể chính cô gái đã chống lại mẹ mình một cách vô ý thức, vì đã đến tuổi ấy bà mẹ vẫn để cho mình dốt nát về chuyện đó như vậy. Các bà mẹ nên chỉ dạy cho con gái mình biết mọi khía cạnh của vấn đề tình dục trước khi nó được mười lăm tuổi. Cô gái trẻ cũng cần biết đầy đủ về vai trò của nam giới trong kinh nghiệm tình dục nữa. Nếu không nó có thể bị cám dỗ vì tò mò muốn thử cho biết. Các cô gái phải được bảo cho biết là người ta có thể mang thai mà không nhất thiết phải có việc làm tình đến nơi đến chốn! Nếu tinh dịch bắn ra gần âm hộ một số tinh trùng vừa đủ có thể xâm nhập âm đạo để làm thụ thai rồi! Nhiều người còn trẻ cứ đinh ninh rằng dương vật chưa hoàn toàn xâm nhập trọn vẹn vào âm đạo, thì cô gái vẫn còn trinh và không hề bị tổn hại gì. Cho dù ý niệm luân lý đạo đức như thế nào đi nữa, thì ý niệm sinh lý như thế chắc chắn rất nguy hiểm và chẳng bao giờ nên để cho xảy ra.
c. Nhiều khi sự nổi loạn phát sinh từ tánh hay gắt gỏng quá đáng của những bậc cha mẹ. Những người làm cha mẹ không nên “chọc giận” con cái mình bằng sự gắt gỏng không cần thiết. Thanh thiếu niên trong gia đình muốn được tin cậy như người lớn khi chúng cảm thấy mình đã đóng được vai trò người lớn. Thường thường một thiếu niên sẽ làm việc giỏi hơn khi nó được đối xử như người lớn, chớ không phải chỉ được sai vặt như một đứa trẻ con vô trách nhiệm. Thật sự nhiều khi một thiếu niên có thể làm như con nít, nhưng tất cả các trắc nghiệm đã được thực hiện nhằm thử thách khả năng đáp ứng với mọi tình hình sinh hoạt, cho thấy phần lớn thiếu niên mười lăm hai mươi tuổi rất sẵn sàng được trang bị để được xem như người lớn trong cách chúng nhìn đời và trong các quyết định, các hành động nữa. Căn cứ vào đây, những người làm cha mẹ nên tỏ ra coi trọng chúng, càng nhiều bao nhiêu, càng hay bấy nhiêu.
Để cho một thiếu niên chịu hoàn toàn trách nhiệm về hậu quả các quyết định và hành động của nó thường khiến nó biết cẩn thận nhiều hơn là khi người làm cha làm mẹ sai bảo nó làm, mà nhận lãnh trách nhiệm về mình. Chẳng điều nào đưa người ta đạt được mức trưởng thành nhanh chóng hơn là trách nhiệm người ấy phải chịu đối với các quyết định và hành động của chính mình. Khi có thể được, những bậc cha mẹ cần giúp các thiếu niên biết lựa chọn cho đúng, cho tốt; nhưng phần đông các thiếu niên cũng cần được khuyến khích đưa ra các quyết định chính chúng phải lãnh nhận mọi hậu quả. Nhiều khi bậc cha mẹ cảm thấy mình không thể phó mặc những công việc quan trọng như thế cho con cái khi chúng hãy còn trẻ. Nhưng tốt hơn hết nên làm như vậy, và theo dõi xem chúng xoay sở ra sao. Nếu chúng được khích lệ trong quyết định và những việc nhỏ, chúng sẽ được trang bị tốt hơn khi cần phải bắt tay làm những việc lớn hơn, như việc chọn người bạn đời hay chọn nghề nghiệp, việc làm suốt đời.
Phải dạy cho thanh thiếu niên biết rằng nổi loạn vì bất cứ lý do nào, đều không đem đến cho người ta niềm hạnh phúc và cuộc đời thành công. Thỉnh thoảng cũng nên “thử gân” cha mẹ xem họ đối phó ra sao, nhưng làm như vậy người ta sẽ không có được những kỷ niệm đẹp khi đã trưởng thành và thành đạt đâu. Tốt hơn hết là nên nghiến rằng, giữ chặt lưỡi của mình lại, và tự nhủ: “Được rồi, rồi đây ta cũng sẽ có ngày huy hoàng của mình chứ!” và để cho mọi việc cứ trôi xuôi như vậy.
Làm như thế thì vào những năm vàng son khi bạn đã trưởng thành đầy đủ, rồi còn phải gánh lấy cả bầy con nữa, bạn sẽ được hạnh phúc hơn nhiều. Dầu sao thưa với các bạn trẻ của tôi, tuổi của các bạn vẫn là tuổi phải “chịu đựng” - trừ khi các bạn biết tự thích ứng để có thể thật sự “hưởng thụ” nó. Phần đông đều đồng ý với Walter Pitkin, tác giả quyển Cuộc đời bắt đầu vào năm bốn mươi tuổi (Life Begins at Forty) khi ông la lên: “Nếu cho tôi cả thế gian này mà bắt tôi trở lại tuổi thiếu niên, tôi cũng không thèm”. Tuy nhiên, nếu các bạn thích ứng tốt với những năm niên thiếu và nhớ rằng phần lớn đó là những năm “cực khổ” nhất - nghĩa là những năm thụ huấn - thì bạn có thể có được nhiều điều vô cùng lý thú và không có các kỷ niệm xấu. Cho dù số phận của bạn có ra sao chăng nữa, khá nhớ rằng: “Sự vâng lời tốt hơn của tế lễ”. Một ông vua đời xưa đã phát giác được điều đó sau khi đã phải trả một cái giá thật đáng sợ: Còn bạn thì có thể tìm thấy nó mà chẳng phải hao tốn bao nhiêu, lại còn có lợi to nữa!
6. Các vấn đề xã hội tạo ảnh hưởng lớn lao trên các thiếu niên. Cả những bậc cha mẹ lẫn các thanh thiếu niên phải cùng nhau đối đầu với chung. Một tinh thần cộng tác sẽ khiến cho các vấn đề này bớt khó khăn, dễ giải quyết hơn. Có những vấn đề xảy ra không ai có thể tránh né được, vì chúng chỉ đơn giản là một phần của bản chất và tâm tánh đang trưởng thành thích ứng với cuộc đời, chúng ta không nên phàn nàn. Chỉ có điều là đừng nên để các con cái bạn phải sớm gặp các vấn đề xã hội. Ngay đến các thiếu niên Cơ Đốc biết vâng lời và rất mực tin kính, cũng gây những vấn đề xã hội thuộc loại này hoặc thuộc loại khác.
Mục tiêu tối hậu của một gia đình Cơ Đốc là phải giải quyết các vấn đề ấy thật thành công. Chúng ta hãy nêu thử ra đây vài vấn đề như thế và cùng nhau quyết định xem sẽ giải quyết như thế nào:
a. Đừng “cáp đôi” trẻ con hoặc các thanh thiếu niên với nhau. Nhiều khi người làm cha mẹ nghĩ sai rằng “cáp đôi” con trai con gái với nhau khi chúng chưa được mười tuổi hoặc trên mười tuổi một chính là điều hay. Họ có ý muốn khuyến khich đám trẻ “bắt cặp” với nhau như vậy một phần nào trước khi chúng đến tuổi khôn lớn. Nhiều khi các bà mẹ quá lo lắng muốn con gái mình được có người để ý. Rất có thể từ trong tiềm thức, các bà sợ con mình không lấy được chồng và trở thành những gái già bất hạnh.
Trước hết, phần đông các cô gái già. Không hề bất hạnh. Thà sống độc thân và muốn có chồng, còn ngàn lần hơn là đã có chồng rồi lại hối tiếc, như ngàn vạn người không thể kể xiết hiện nay! Có nhiều phụ nữ lãnh cảm đối với họ hôn nhân là một “cực hình” khủng khiếp, họ muốn phải chi được sống độc thân còn hạnh phúc hơn! Họ không có nhu cầu không có sự thèm khát tình dục, cũng không muốn có con cái. Tất cả đều trở thành những nỗi nhọc nhằn đối với họ, khiến chồng họ cũng khổ sở nữa. Có điều bất lợi trong nền văn hoá Tây phương ấy là dầu sao hôn nhân cũng đã trở thành một “quy chế tiêu biểu” để người ta căn cứ vào đó mà định số tỷ lệ cần thiết cho hạnh phúc và giá trị thật sự. Phao-lô đã nói: “Vậy, ta muốn những gái goá còn trẻ nên lấy chồng sanh con cái, cai trị nhà mình...” (ITi1Tm 5:14), nhưng cũng nói: “Vậy tôi nói với những kẻ chưa cưới gả và kẻ goá bụa rằng ở được như tôi thì hơn...” (ICo1Cr 7:8). Sỡ dĩ lấy chồng là lý tưởng vàng ngọc của tất cả phụ nữ, chỉ vì người ta nghĩ rằng phụ nữ đã trưởng thành cần phải như thế mới đúng.
Hãy thử suy nghĩ một chút về tất cả những lợi ích đời đời đã đến với thế gian này do sự hiến thân bất vị kỷ của vô số các phụ nữ độc thân hoặc nhiều người khác nữa đã cống hiến cuộc đời họ sau khi goá chồng cho một chính nghĩa cao cả nào đó. Thế giới này sẽ ra sao, nếu không một Florence Nightingale là mẹ của ngành nữ y tá hiện đại và của vô số những con người đã hiến thân nối gót bà trong ngành ấy? Hoặc một Evangeline Booth đã giúp cho hàng trăm gái giang hồ có được chồng tử tế, và những người có của thiết lập đội cứu thế quân đem đến nhiều chiến thắng vang dội trong lãnh vực phục vụ của Cơ Đốc giáo? Hoặc một Frances E.Willard đã hiến thân cho chính nghĩa tiết độ? Vô số các nữ giáo sĩ đã dâng mình, các nữ giáo viên, và nhiều người khác nữa cũng có thể được thêm vào bảng danh sách này, nhưng chỉ một số vừa kể trên cũng đã đủ để minh chứng cho điều chúng tôi muốn nói. Hôn nhân không là tất cả những gì có cần để tất cả các cô gái tìm được sự toại nguyện và hạnh phúc tồn tại mãi mãi trong cuộc đời, cũng như để họ tận hiến cho đời một số công tác phục vụ tốt nhất của họ.
Thuc ép con trai con gái “bắt bồ” với nhau quá sớm có thể là khởi điểm của một số các vấn đề nghiêm trọng về sau, cả về phương diện tình cảm lẫn xã hội và có lẽ là cả luân lý đạo đức nữa. Hãy cứ để mặc cho cái bản năng tự nhiên và đưa đến các mối liên hệ nam nữ đúng lúc kịp thời, thì bạn vẫn còn khá nhiều vấn đề phải giải quyết chẳng cần phải khuyến khích chúng quá sớm như thế.
b. Để cho các thanh thiếu niên phát triển càng bình thường càng tốt. Đừng “đúc khuôn” chúng quá sớm khi chúng chưa sẵn sàng. Nhiều khi chỉ vì muốn ép chúng vào các khuôn khổ ăn ở cư xử như người lớn, tức là chúng ta đẩy chúng vào những hình thức nổi loạn. Điều gây cho một thanh niên bối rối nhất trước mặt những bạn bè đồng trang lứa, là cảm thấy mình bị kềm kẹp lâm vào một hoàn cảnh không tự nhiên.
Nhiều tín đồ trong Hội thánh chỉ vì muốn có nhiều thanh niên Cơ Đốc tiến bộ trong cách ăn ở cư xử, nhưng vì thế mà khiến cho một số phải bị phá hỏng. Lắm khi những người quá “sốt sắng” có khuynh hướng đẩy các thanh niên vào con đường phục vụ Chúa quá sớm. Nhiều thanh niên đáng lẽ có thể trở thành mục sư tốt sau này, lại bị thúc đẩy quá nhanh để bị “phá sản” trước khi “thời đại' của minh thật sự bắt đầu. Phao-lô từng cảnh cáo Ti-mô-thê: “Đừng vội vàng đặt tay trên ai” (ITi1Tm 5:22). Ông ngụ ý dạy rằng đừng thúc đẩy các thanh niên vào chức vụ quá sớm bằng cách phong chức thánh cho họ. Cứ để họ trưởng thành thêm một ít nữa đã. Nếu người thanh niên nhận thấy mình được gọi vào chức vụ, và muốn được thừa nhận, được mở đường vào chức vụ, thì đó là điều tốt. Nhưng ta không nên ép một người vào chức vụ trước khi chính người ấy cảm thấy mình phải hiến thân cho chức vụ. Phao-lô cũng cảnh cáo việc phong chức quá sớm: “Người mới tin đạo không được làm giám mục, e người tự kiêu mà sa vào án phạt của ma quỉ chăng” (3:6).
Lắm khi các tín đồ trong Hội thánh đòi hỏi các thiếu niên phải có cách ăn ở cư xử như người lớn bằng cách cố gắng “đặt những cái đầu già bốn mươi tuổi” lên những đôi vai của “trẻ mới mười lăm”. Làm như vây chẳng bao giờ thành công được. Hậu quả thái độ đó của người lớn, là chúng ta hiện có trong Hội thánh hàng lô những cái đầu ngồi chờ chỗ này chỗ kia mà chẳng có đôi vai nào để đặt chúng lên cả! Chúng ta đã đẩy người trẻ đi lạc bằng cách thúc ép họ quá đáng!
c. Vấn đề của việc kết bạn quá khắt khe, hạn chế. Con gái thường có khuynh hướng gặp vấn đề này nhiều hơn con trai. Con trai vẫn từ từ tiến về phía tinh thần kết “băng” lập nhóm. Con gái lại thường chọn một bạn gái thân nhất, và hai đứa “cặp đôi với nhau khiến cả hai cùng bị thiệt hại, và như thế là thu hẹp cơ hội để có thể phát triển nhân cách, lại còn có thể gây lệch lạc băng hoại nhân cách làm ngăn trở đúng đắn việc phát triển nhân cách một cách phải lẽ. Nếu không có những tấm gương sáng của nhiều nhân cách khác nhau chiếu toả trên đời sống một thanh thiếu niên, thì nhân cách của nó có thể sẽ không tăng trưởng và đâm bông kết trái sung mãn như khi gặp hoàn cảnh thuận lợi.
Chỉ có một bạn thân duy nhất, không phải là sách lượt tốt. Tốt hơn hết là nên có một bạn thân, nhưng cũng còn nhiều bạn khác nữa để được tự do thăm viếng và cùng làm việc này việc nọ với nhau bất cứ lúc nào. Nhiều khi các bạn gái như vậy lại “ghen” nhau và tạo nhiều vấn đề không cần thiết. Trong một số trườg hợp, thỉnh thoảng cũng có thể có một trường hợp đồng tính luyến ái xảy ra giữa hai cô gái được cho ở riêng với nhau quá nhiều, nhất là ngủ chung và đến ở nhà của nhau quá thường. Con gái thích “cô đơn” nên có ít bạn bè thì tốt hơn. Nhưng đó lại chính là điều trái ngược với nhu cầu thật sự của nó. Nó cần phải mở rộng việc giao du kết bạn. Làm quen với càng nhiều người hơn để xem thế giới loài người thật sự ra làm sao. Qua việc mở rộng quan hệ bạn và kiến thức nó có thể chiến thắng khuynh hướng tự nhốt mình thường là cách nhìn đời không lành mạnh. Nguyên tắc này cũng cần áp dụng cho những đứa con trai thỉnh thoảng có tánh muốn rút lui để được sống một mình. Người làm cha mẹ nên lưu ý đừng để cho hai bạn nhỏ thân thiết với nhau đi quá xa, vì cuối cùng hai đứa sẽ có thể gây tổn hại với nhau về phương diện tình cảm và trong cách ăn ở cư xử. Lẽ dĩ nhiên có một bạn thân đặc biệt thì chẳng có bên nào bị tổn hại gì cả, nhưng nếu chỉ có hai đứa tách rời khỏi tất cả các thanh thiếu niên khác, là nguy hiểm và có hại cho người thanh thiếu niên vì cần phải phát triển mối quan tâm chú ý rộng rãi hơn đối với mọi người và cuộc đời.
7. “Bắt bồ” quá sớm là một vấn đề khá cnữa của thanh thiếu niên. Vấn đề này phải được cả hai phía cha mẹ và các thanh thiếu niên đối đầu thật thẳng thắn, để giải quyết thích đáng, nếu không muốn cho thanh thiếu niên ấy phải gặp nhiều long đong, hoặc có thể bị hư cả cuộc đời nữa.
“Bồ bịch” quá sớm có thể không chỉ là một vấn đề mà còn là triệu chứng của một hay nhiều vấn đề khác nữa sâu xa hơn, như một gia đình không có hạnh phúc, cha mẹ quá độc tài độc đoán, người thanh niên cứ nơm nớp lo sợ hay bồn chồn bất an, hoặc bị kích thích quá mức về mặt tình dục, khiến ngươi thanh thiếu niên, muốn lấy vợ sớm như một lối thoát cho mặc cảm. Trong bất cứ trường hợp nào như vừa kể trên hay tương tự như vậy, người thanh thiếu niên cần được khuyên giúp vị cố vấn nên giúp cậu ta đối diện với vấn đề đích thực và giải quyết nó. Lấy vợ (lấy chồng) không phải là câu trả lời cho bất kỳ một vấn đề nào trong số vừa kể trên, và không thể góp phần giải quyết vấn đề được, trừ khi tạm thời mà thôi. Thanh thiếu niên nào muốn “bắt bồ” quá sớm cần được sự giúp đỡ và lưu ý đặc biệt để cậu (hoặc cô) ta giải quyết vấn đề sâu xa hơn nữa của mình. Việc này cần thực hiện trước khi nó trở thành một chuyện đã rồi của đời sống đương sự, vì chỉ có thể gây khó khăn cho cuộc đời của đương sự mà thôi.
Lắm khi việc thiếu chỉ bảo dạy dỗ về tất cả các vấn đề vừa nêu trên đã đẩy người thanh thiếu niên vào một cuộc đời chẳng khôn ngoan mà cũng không tốt đẹp gì. Thường thường người thanh thiếu niên cũng chẳng biết phải xoay sở ra sao, phải nhờ ai giúp đỡ trong những trường hợp cần kíp như thế. Hãy cầu viện với vị mục sư của bạn hoặc một vị cố vấn chuyên nghiệp. Tổ chức Narramore của Cơ Đốc giáo 1409 North Walnut Grove Avenue, Rosemead California cung cấp nhiều cố vấn giỏi, sẵn sàng giúp đỡ bất cứ ai đến hoặc viết thư xin giúp đỡ. Tác giả sách này cũng hoan nghinh những người gặp trường hợp như vậy, và thường thực hiện nhiều công tác tư vấn hàm thụ theo địa chỉ Christian Caunseling Service, 11326 Ranchito St., El Monte, California. Nếu dường như chẳng ai có thể giúp được cho bạn cả, xin liên lạc bằng thư với một trong các địa chỉ trên đây. Làm như vậy, bạn luôn luôn được lợi ích bội phần.
Bây giờ, chúng ta hãy đứng về phía các thanh thiếu niên để xem lý luận bênh vực cho việc họ muốn “bắt bồ” khi hãy còn quá trẻ, cứ cho là giữa khoảng từ mười ba đến mười bảy tuổi. Ít nhất chúng cũng đưa ra được các điểm tự bênh vự mình sau đây: Nó tạo cho người ta lòng tự tin vì biết là có một ai đó đang bận tâm lo nghĩ đến mình; có thể đề nghị một cuộc gặp gỡ khi cần có bè bạn ngoài xã hội trong những đám tiêc lễ lạc theo hình thức, giúp người ta khỏi sợ những chuyện phiền phức, vì bao giờ cũng có một ai đó để nhờ cậy, hỏi ý kiến; đề nghị cùng chia xẻ kinh nghiệm đời sống với một ai đó; nó làm phong phú cuộc đời trẻ trung của bạn bằng những kinh nghiệm tình cảm sớm hơn bình thường rất nhiều.
Ta có thể kể thêm sự kiện người thanh thiếu niên phát triển được tình cảm sâu sắc về người khác khi được biết rõ hơn một ai đó. Nhất là con gái sẽ có được ý thức an toàn, vì lúc nào cũng được hò hẹn với một ai đó vào những cơ hội gặp gỡ, lễ lạc có tính cách xã hội. Cũng có thể lý luận rằng “bắt bồ” sớm sẽ có sự thông cảm dễ dàng hơn trong các mối liên hệ nam nữ, và có lẽ sẽ có cơ hội lập gia đình sớm hơn nếu người ta không “bắt bồ” sớm hơn.
Thoáng nhìn bề mặt, tất cả các luận cứ trên đây có thể là những lời biện họ tốt cho sự việc. Nhưng mặt khác, những con người tích cực, xông xáo thận trọng chẳng cần gì phải “bắt bồ” quá sớm mà vẫn thực hiện những khía cạnh kể trên. Chúng chẳng cần gì phải “bắt bồ” quá sớm để tìm các mối liên hệ nam nữ tốt nói chung. Các thanh thiếu niên chẳng cần gì phải đit ìm thú hò hẹn gặp gỡ nhưng phải chịu sự rủi ro nguy hiểm là làm hỏng cả cuộc đời của mình như vậy \, bởi vì chỉ mấy tháng ngắn ngủi để vui vẻ như thế sẽ chẳng thiếu gì khi người ta đã trở thành khôn lớn. Sau đây là các lý do tại sao “bắt bồ” quá sớm là không tốt:
a. Nó có thể phá hỏng nhân cách của những người làm như vậy. Chẳng hạn nếu Katy và Tom, ngay từ tuổi mười bốn, đến mười bảy, đã táo bạo hẹn hò gặp gỡ nhau, chúng sẽ hầu như không biết ai khác nữa ngoài chúng. Chúng bị lạc mất trong giòng người trẻ trung, rất cần quen biết để giúp chúng phát triển bình thường và điều chỉnh nhân cách của mình một cách lành mạnh. Một khi giai đoạn đó đã qua đi vĩnh viễn, thì chúng đã vĩnh viễn bị mất đi một số các kinh nghiệm có giá trị nhất của đời sống mà chúng rất cần.
Những cặp tách riêng ra quá sớm như thế, sẽ dành rất nhiều thì giờ để ở riêng một mình với nhau. Lắm khi chúng phải rút lui, và phát triển tánh khí chán nản mà về sau có thể gây hậu quả là suy sụp tinh thần hay tình cảm. Nếu may mắn hơn, những chuyện lãng mạn như vậy sẽ tan vỡ khi đôi thanh thiếu niên ấy lớn hơn một chút nữa, nhưng cả hai đều bị bơ vơ lạc lõng, vì hầu như họ đều chẳng có thân thiết với người bạn trẻ nào khác nữa.
b. Con gái rất thường có thể bị chửa hoang. Khả năng này sẽ ít hơn nhiều nếu cô ta không táo bạo muốn “bắt bồ” quá sớm. Đây chính là một sự liều lĩnh đầy nguy hiểm vừa nghiêm trọng vừa không cần thiết.
c. Nhiều khi một thanh thiếu niên gặp rắc rối với một người bị rối loạn về tình cảm, vẫn khẩn khoản là đừng có “bỏ rơi”. Người bị rối loạn như thế cần được sự giúp đỡ chuyên môn. Bạn chẳng có thể làm gì được cho người ấy đâu, mà chỉ gặp nguy cơ có thể gây thương tổn cho đương sự, khiến đương sự càng bị mất thăng bằng thêm về mặt tình cảm. Hoặc cắt đứt ngay với người ấy, và để cho người ấy tự tìm lấy sự giúp đỡ cần thiết.
Có lần Art Linkletter và Dear Abby thảo luận về vấn đề “bắt bồ” quá sớm trong một chương trình phát thanh của Art. Sau khi Abby vạch rõ rằng một thanh thiếu niên từ trên mười đến dưới hai mươi tuổi “bắt bồ” quá sớm là không tốt, Art đã giải thích thêm: “Tôi cho rằng việc “bắt bồ” quá sớm từ mười ba đến mười sáu tuổi dành cho loại chim!” Các nhà tâm lý học xã hội học và cố vấn chuyên nghiệp chắc đều hoàn toàn đồng ý với ông.
d. “Bắt bồ” quá sớm không những làm hư hỏng nhân cách, tạo ra nguy cơ có vợ có chồng quá sớm, đẩy con gái vào cơ nguy chửa hoang, mà còn có thể gây trở ngại đứng đắn trong việc tìm người bạn đời nữa.
Nó có thể cướp mất hạnh phúc của người ta và sự thành công của cả cuộc đời. Chính vì đương sự khước từ không chịu lưu ý đến các dấu hiệu báo nguy. Nó có thể và thường thường đem đến sự cay đắng, buồn khổ và thảm trạng vượt quá những lời có thể nói hoặc viết ra.
Một thiếu nữ mười sáu tuổi rất khó hi vọng lấy được một người chồng đã được chuẩn bị thích đáng cho đời sống, trừ trường hợp hiếm hoi may mắn cô lấy được một người chồng lớn hơn mình mười tuổi đã có công ăn việc làm ổn định và sẽ trở thành người đứng đắn. Thời xưa cu4ng có một số rất ít những cuộc hôn nhân như vậy. Tuy nhiên, hôn nhân ngày nay khác xa với thời xưa, nó cần có nhiều năng lực để giữ cho hai vợ chồng gắn bó với nhau, hơn là những cuộc hôn nhân cách đây một thế kỷ.
Một nhà tâm lý học đã nhận xét rất đúng rằng “hôn nhân là một định chế cho người lớn, và trẻ con chẳng có phần gì vào đó cả”. Người làm cha mẹ phải cố gắng gieo vào đầu óc con cái lúc chúng hãy còn nhỏ rằng hôn nhân lý tưởng không thể thực hiện được trước khi các thanh niên đã chuẩn bị kỹ càng cho việc đó sau khi đã tốt nghiệp bậc cao đẳng, đã có nghề nghiệp được đào tạo ở cấp cao đẳng hay đã tốt nghiệp một trường dạy nghề, như các trường đào tạo nữ y tá quốc gia hoặc đã được chuẩn bị tương tự như vậy. Chúng phải trên hai mươi tuổi, mới có thể tạo lập được một gia đình hạnh phúc và thành công.
e. “Bắt bồ” quá sớm cũng có thể là liều lĩnh về phương diện giáo dục. Thường thường các thanh thiếu niên “bắt bồ” với nhau đều mãi mê lo chuyện “yêu đương” bỏ bê học hành. Nếu được phép, chúng sẽ bám lấy điện thoại hoặc tìm cơ hội để chuyện trò với nhau hàng giờ hay hơn nữa vào buổi tối, trong khi đáng lẽ chúng phải làm bài tập ở nhà. Nhiều khi chúng bị điểm xấu, vì ở lại lớp và đủ thứ vấn đề sẽ nảy sinh. Tâm trí chúng bị ảnh hưởng quá nhiều đến nỗi không thể học hành đúng mức vì mãi nghĩ đến chuyện yêu đương sắp xếp những cuộc hẹn hò và những thì giờ vui chơi. Cũng lắm khi chúng bỏ học luôn, nếu không bị cha mẹ bắt buộc phải tiếp tục việc học hành. Vào tuổi đó, chúng không thể nào thấy được nhu cầu và lợi ích của học vấn. Như vậy, cả cuộc đời chúng có thể bị trở ngại nghiêm trọng, hoặc cả bị hư hỏng nữa. Nhiều khi con trai bỏ học để đi làm kiếm nhiều tiền hơn cung phụng cho người yêu, do đó, tiêu diệt những khả năng để thành công trong tương lai trong công việc làm ăn cả đời. Con gái muốn lấy chồng sớm thường chọn những người chồng kém tài đức hơn nếu chúng cùng được giáo dục đứng đắn, đến nơi đến chốn. Các yếu tố này nghiêm trọng hơn điều phần đông các thanh thiếu niên có thể nhận thức được như chúng ta sẽ thấy trong chương bàn về hôn nhân.
8. Hoà mình với các thanh thiếu niên cũng là một vấn đề quan trọng. Phải nói rằng đây là một vấn đề của các thanh thiếu niên cũng như của người làm cha mẹ, và chúng tôi mong rằng cả các thanh thiếu niên lẫn những bậc cha mẹ đều sẽ đọc thật kỹ những gì được đem ra thảo luận ở đây.
Các thanh thiếu niên thông minh, và phải được người làm cha mẹ đối xử đúng như những con người như thế. Các thanh thiếu niên học cấp trung học hiện nay được cung cấp nhiều chất liệu hơn học sinh trung học trung bình hồi ba bốn mươi năm trước. Những quyển sách học dày cộm của chúng lắm khi khiến người ta phải choáng váng, và chúng phải tìm tòi nghiên cứu để làm những bản báo cáo phúc trình nhằm kích thích trí tuệ.
Lắm khi người làm cha mẹ không nhận thức được các nhu cầu của những thanh thiếu niên ở nhà. Marilee Morell có làm một cuộc nghiên cứu cho giáo trình về “Hướng dẫn thanh thiếu niên” - ám chỉ trẻ trên mười đến dưới hai mươi tuổi - trong đó bà khám phá rằng các thanh thiếu niên có những nhu cầu căn bản sau đây:
Thích khám phá và phiêu lưu mạo hiểm.
Thích sáng tạo.
Thích chia xẻ kinh nghiệm riêng cho người khác.
Thích được người khác khen ngợi tán thưởng.,
Thích học tập để sống cho có uy tín.
Thích phát triển đầu óc muốn làm những việc lớn lao, vĩ đại.
Thích cống hiến cho một chính nghĩa xứng đáng.
Muốn cho một thanh thiếu niên được hạnh phúc và hoà nhập tốt vào sinh hoạt xã hội, các nhu cầu trên phải được đáp ứng. Người làm cha mẹ phải giúp chúng đáp ứng các nhu cầu ấy để chúng có thể hoà nhập thích đáng vào đời sống.
Cũng cần quan tâm đặc biệt đến các giá trị tôn giáo phần lớn các thanh thiếu niên quan niệm. Người làm cha mẹ phải giúp con cái mình tìm thấy và duy trì các giá trị ấy. Làm như vậy sẽ giúp được chúng rất nhiều trong việc giao du tiếp xúc với các thanh thiếu niên khác. Trong một dự án nghiên cứu đặc biệt của Remmers và Radler về các giá trị tôn giáo của thanh thiếu niên nói riêng, những kết quả sau đây đã được tìm thấy:
Một thanh thiếu niên trung bình không quan niệm Đức Chúa Trời như một thân vị (a person: một người) mà như một vị thần linh không có thân xác nhưng vô sở bất tri, vô sở bất năng và vô sở bất tại. Cứ trung bình mà nói, các thanh thiếu niên tin rằng đức tin có ích lợi hơn luận lý học khi cần giải quyết các vấn đề quan trọng trong đời sống. Chúng cảm thấy lời cầu nguyện của mình thỉnh thoảng cũng được nhậm. Chúng tin vào đời sau và mong cách ăn ở của chúng trên đất này sẽ quyết định địa vị của chúng ở đó. Chúng tin rằng Đức Chúa Trời hướng dẫn hay linh cảm việc viết ra Kinh Thánh và xây dựng một xã hội loài người tốt đẹp nếu không có sự trợ giúp siêu nhiên như vậy”.
9. Gia đình lập kế hoạch rõ ràng thích hợp để mỗi thiếu niên biết xem mọi điều quan trọng. Nó giải toả sự căng thẳng đè nặng trên gia đình, hoặc giữ không cho nó chiếm lấy địa vị hàng đầu. Đã có quá nhiều gia đình chỉ là một thứ chỗ “trú ẩn hỗn loạn” để mỗi người tạm có nơi ẩn náu chớ không phải là một “tổ ấm” thật sự. Sinh hoạt của bọn trẻ tùy thuộc môi trường trong gia đình; nếu muốn cho có trật tự, chúng phải tôn trọng và được bảo vệ bằng các nguyên tắc được dạy dỗ. Myers đã làm sáng tỏ điểm này bằng câu trích dẫn sau đây: “Một học sinh trung học con cả trong một gia đình năm con, được hỏi theo cậu ta, có phương pháp nào tốt nhất để giải toả các căng thẳng trong gia đình cậu đã trả lời: “Mỗi người phải biết trông vào chương trình chung của gia đình, trong đó các kế hoạch của riêng mình sẽ không bị bất cứ kế hoạch nào hoặc tất cả các kế hoạch của số người còn lại trong gia đình làm đảo lộn”. Đây là ý thức tốt về việc cố gắng chịu khó chịu khổ, và cần phải được tất cả các gia đình bám sát được bao nhiêu càng hay bấy nhiêu.
Những người làm cha mẹ cần dành riêng số thì giờ thích hợp cho con cái, nhất là đám con trai. Các ông cha thường có khuynh hướng bỏ qua khía cạnh này trong mối liên hệ cha con. Lũ con trai thường cảm thấy rất cần đến cha mình, như Myers đã nhận xét khá sâu sắc: “nhiều cậu bé ở tuổi thiếu niên cảm thấy nếu nó mồ côi, thì nó ước ao được một người cha như cha của bạn nó. Nó muốn có một người cha hiểu, thông cảm với nó, không chế nhạo nó khi nó kể lại những gì làm cho nó bối rối, và nó cảm thấy ông ta rất quan tâm lắng nghe bất cứ điều gì nó muốn nói”.
Chẳng những người cha phải hoà mình với các con trai, mà còn phải nghĩ xem mình có thể là loại người làm cha như thế nào nữa Điều quan trọng ông phải là loại người mà con trai không cảm thấy xấu hổ khi cần giới thiệu với người khác, hoặc khi nghe người ta nói về ông. Và khi đứa con trai cần được khuyên bảo, ông phải là người cha có thể khuyên răn, chỉ bảo nó. Myers đã giải thích:
“Khi nó có điều gì nghi ngờ về thân xác, hay về sự phát triển giới tính, hoặc những thắc mắc vế vấn đề tình dục, nó sẽ đến với cha nó như với một người cha có lòng ưu ái, sẵn sàng an ủi để nó giãi bày tâm sự. Đừng nên có lời cảnh cáo nào có tính cách lừa dối khiến nó phải tìm đến văn phòng của một lang băm. Nó phải được học hỏi từ cha mình cách thức tự chăm sóc bản thân và phải sống như thế nào cho trong sạch và xứng đáng là đàn ông với những thái độ lành mạnh đối với nữ giới, Cha nó sẽ hướng dẫn nó để biết sức khoẻ thân thể và tinh thần thật tốt, khích lệ nó nuôi dưỡng tình bạn thật rộng rãi với các bạn trai bạn gái khác, tham gia các môn thể thao và điền kinh ngoài trời, để biết quan tâm chú ý thế giới bên ngoài”.
Cũng áp dụng một ý thức tốt nư thế cho các bà mẹ đối với con gái, chỉ đơn giản là thay cho tình cha - con trai ở đoạn trên, bằng tình mẹ - con gái.
Nhiều người làm cha làm mẹ đã đẩy quá xa ý niệm này bằng cách cố gắng trở thành “bạn bè cùng trang lứa” của các thanh thiếu niên. Nhất là các bà mẹ thỉnh thoảng cho con gái mặc cả y phục và đồ trang sức của mình nữa. Tuy nhiên, con cái còn trẻ của chúng ta không cần chúng ta làm bạn cùng trang lứa với chúng, nhưng là làm cha mẹ chúng; giới trẻ bình thường đã có bạn cùng trang lứa. Điều chúng cần trong gia đình, là sự hiểu biết thông cảm, lòng ưu ái và nhiều khi là những bậc cha mẹ nghiêm khắc, không những bảo cho chúng đời là thế nào và sống ở đời phải như thế nào, mà còn nêu gương sống sao cho thành công giúp cách ăn ở cư xử hằng ngày.





† Welcome you to nguonsusong.com

GMT+8, 20-10-2018 11:47 PM

nguonsusong.com | nguonsusong.net | nguonsusong.us | nguonsusong.ca | loihangsong.net | tinlanhmedia.net | phimtinlanh.com |
Tweet
Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách