† Welcome to nguonsusong.com

Tìm
Trở lại danh sách Đăng bài -----
Xem: 1944|Trả lời: 0

Đá Góc Nhà - BẢN CHẤT CỦA LOÀI NGƯỜI

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 30-9-2011 08:31:33 | Xem tất |Chế độ đọc

Dâng hiến cho công việc Chúa

Đá Góc Nhà
Tác giả: Floyd C.Woodworth, Jr. D.Duncan

BẢN CHẤT CỦA LOÀI NGƯỜI

Mục tiêu 3: Xếp cho phù hợp những câu Kinh Thánh với những khía cạnh vật chất và phi vật chất của con người .
Nếu chúng ta có sự hiểubiết đầyđủ hơn về bản chất của con người, thì chúng ta sẽ dễ dàng giải quyết những vấn đề của mình và hiểu thế nào và tại sao mình cư xử như vậy. Con người thật là một tạo vật phức tạp - có một thân thể tuyệt diệu, một trí óc phong phú và khả năng biết phân biệt đúng và sai. Đó là vài nét trong những đặt tính nỗi bật của con người. Sự mô tả ấy cho chúng ta thấy con người có một khíc cạnh vật chất hay vật lý nghĩa là những gì có thể thấy được, đo lường được và phân tích được trong phòng thí nghiệm, và một khía cạnh phi vật chất hay phi vật lý, nghĩa là không thấy được. Chúng ta hãy khảo sát những khía cạnh khác nhau hay những đặc tính nầy trong bản chất con người.
Khía cạnh vật chất ( vật lý)
Rất dễ cho chúng ta nhận diện khía cạnh vật chất hay vật lý của con người. Đó là những gì chúng ta thấy nơi người khác. Đó là những gì bác sĩ có thể khám xét hay thực hiện một ca phẫu thuật. Nó có thể cân được, đo được và phân tích được ở trong phòng thí nghiệm. Đó là thân thể con người.
Kinh Thánh rất thường nói về thân thể và bao gồm nó trong sự cứu chuộc của chúng ta (RoRm 8:23; ICo1Cr 6:12-20) Kinh Thánh đánh giá thân thể con người như thế nào? Trong khi chúng ta được dạy dỗ rằng khía cạnh phi vật chất của con người là quan trọng hơn khía cạnh vật chất (Mat Mt 10:28), thì chúng ta đừng bị cám dỗ mà coi thân thể mình là những gì đáng khinh bỉ hoặc gắn liền với điều ác. Trái lại, sứ đồ Phaolô dạy rằng dù cho thân thể bị mục nát sau kh chết, nhưng thên thể sẽ được sống lại cách vinh dệu vào ngày nào đó: “ . . . . . Chúa Jêsus Christ . . . sẽ biến hóa thân thể hèn mạt của anh em để trở thành giống như thân thể vinh diệu của Ngài” (Phi Pl 3:20-21)
Trong thơ gởi cho Hội Thánh Côrinhtô, sứ đồ Phao lô mô tả rằng thân thể của tín hữu là những chi thể của thân thể của Đấng Christ. Oâng nói, thân thể của họ là những đền thờ của Đức Thánh Linh. Vì lý do nầy ông khuyên Cơ đốc nhân phải lấy thân thể mình làm sáng danh Đức Chúa Trời (ICo1Cr 6:15, 19-20)
Chúa Jêsus tôn quí thân thể con người ở mức độ cao nhất khi Ngài mặc lấy thân thể loài người. Luca ký thuật rằng, Chúa Jêsus lớn lên trong “thân thể vóc giạc” (LuLc 2:40) khi Ngài lớn lên tuổi trưởng thành Thật vậy, tác giả Hêbơrơ công bố rằng rất cần thiết để Chúa chúng ta có một thân thể để Ngài có thể làm thầy tế lễ thượng phẩm cảm thông chúng ta và làm Cứu Chúa chuộc tội chúng ta (HeDt 2:14-15, 17-18).
(4) Xếp đặt cho phù hợp phần Kinh Thánh tham chiếu với lời mô tả thích hợp
.....a. Thân thể con người là một sự tạo dựng kỳ diệu của Đức Chúa Trời mà Ngài công bố là tốt lành
......b . Vì Chúa Jêsus có một thân thể loài người, nên Ngài, có thể là thầy tế lễ Thượng Phẩm cảm thông chúng ta.
......c. Thân thể loài người chúng ta và tất cả những bộ phận của nó được dùng làm khuôn mẫu để tiêu biểu cho thân thể của Đấng Christ.
......d. Thân thể được tôn trọng làm đền thờ của Thánh Linh.
.....e. Thân thể loài người chúng ta được bao gồm trong sự cứu chuộc chúng ta.
1) SaSt 1:27, 31
2) RoRm 12:1
3) ICo1Cr 5:15, 19-20
Những khía cạnh phi vật chất ( phi vật lý)
Trong khi chúng ta dễ dàng nhận diện khía cạnh vật chất của con người, thì lại càng rất khó mô tả phạm vi phi vật chất ( phi vật lý) của bản chất con người. Chẳng hạn, Kinh Thánh nói về hồn và linh trong ITe1Tx 5:23, cùng với thân thể tạo nên toàn thể con người. Tuy nhiên, trong Mat Mt 10:28, hồn dường như tiêu biểu cho toàn bộ khía cạnh phi vật lý của chúng ta. Chúng ta là những hữu thể lưỡng diện hay tam diện? Hồn và linh giống nhau hay hai phần riêng biệt?
Khó xác định hoặc hồn và linh là hai khía cạnh riêng biệt của toàn thể con người hoặc cả hai la một và giống nhau. Chúng ta hãy chú ý điểm nầy khi khảo sát chi tiết hơn về những yếutố phi vật lý của con người.
Vài học giả Kinh Thánh tin rằng khi Đức Chúa Trời tạo dựng con người. Ngài thổi vào con người chỉ một yếu tố cơ bản: linh hồn sống ( the living soul). Những học giả Kinh Thánh khác lại tin rằng có hai yếu tố làm cho chúng ta thở và làm cho chúng ta thành những tạo vật sống động. Yếu tố khác là linh (spirit), là nền tảng của sự sống lý trí hoặc những gì liên hệ đến sự lý luận và sự hiểu biết.
(5) Đọc những đoạn Kinh Thánh sau đây và trình bày có một hay hai khía cạnh phi vật chất của con người.
a. SaSt 2:7.................................................................
b. Thi Tv 42:6..................................................................
c. ICo1Cr 5:3...................................................................
d. HeDt 4:12.....................................................................
e. ITe1Tx 5:23.............................................................
Có vài yếu tố quan trọng của đời sống lý trí. Bạn sẽ thấy rằng ba yếu tố đầu tiên cũng là những khía cạnh của thân vị tính. Những yếu tố đó là:
1. Yếu tố trí tuệ: Khả năng hiểu biết, lý luận, và ghi nhớ.
2. Yếu tố tình cảm: Khả năng cảm xúc, bị tác động do những gì người ta biết hay kinh nghiệm.
3. Ý chí: Khả năng chọn lựa, quyết định, hành động.
4. Lương tâm: biết về bản thân mình trong mối quan hệ với một tiêu chuẩn được biết về điều đúng hay điều sai.
Trong bài học về bản chất của Đức Chúa Trời (Bài1) chúng ta biết rằng chúng ta được tạo dựng với ba thành phần cơ bản: trí tuệ, tình cảm và ý chí. Những phẩm chất nầy cho phép chúng ta giao tiếp với Đức Chúa Trời và với những người khác trong tinh thần trách nhiệm và có ý nghĩa. Cùng với bản chất vật lý của chúng ta, những yếu tố phi vật lý nầy cho phép chúng ta sống như là những con người đầy đủ, trọn vẹn. Chúng ta chế ngự hoàn cảnh, lấy từ môi trường chung quanh những gì cần thiết để sống. Chúng ta học cánh làm việc với người khác trong sự hài hòa của nhịp sống xã hội. Chúng ta cố hết sức mình để làm đẹp lòng Đấng tạo hóa mình, là Đấng đã cung ứng tất cả những nhu cầu cần thiết để cho một cuộc sống có ý nghĩa và một sự cứu chuộc đời đời.
Ý chí và lương tâm của chúng ta là những yếu tố quan trọng trong khía cạnh đạo đức của phần phi vật lý của chúng ta, chúng ta sẽ học phần kế tiếp về vấn đề nầy.
(6) Dựa vào phần thảo luận trên, chúng ta có thể biết chắc rằng
a. Con người được tạo dựng bằng ba yếu tố : thân thể, hồn và linh.
b. Kinh Thánh dạy rõ ràng rằng con người là mọt hữu thể tam diện.
c. Con người được tạo dựng hai yếu tố: thân thể và hồn.
d. Kinh Thánh dạy rõ ràng rằng con người là một hữu thể lưỡng diện.
e. Kinh Thánh nói về thân thể, hồn, linh, hơi thở sự sống và những từ ngữ khác dùng để mô tả bản chất của con người, nhưng không tiết lộ rõ ràng con người có bản chất lưỡng diện hay tam diện.
(7) Bốn yếu tố của đời sống lý tí của con người là
..............................................................................................
Những khía cạnh đạo đức.
Mục tiêu 4: Nhìn nhận những lời diễn đạt đúng liên quan đến những chức năng của lương tâm và ý chí trong quyết định chọn lựa về mặt đạo đức .
Những phẩm chất lý luận của phần phi vật chất mà chúng ta vừa mới học sẽ trang bị cho chúng ta hành động đúng hay sai. Trí tuệ cho chúng ta biết mọi vấn đề cả đúng lẫn sai. Tình cảm của chúng ta kêu gọi chúng ta đi về hướng nầy hoặc sang hướng kia, và ý chí của ch1ng ta quyết định vấn đề. Nhưng nếu không có yếu tớ thứ tư, tức là lương tâm, thì không thể có hành động đạo đức.
Lương tâm của chúng ta được mô tả là một (tiếng nói nội tâm) nó áp dụng luật đạo đức của Đức Chúa Trời đối với chúng ta về những hành động đặc biệt và thúc giục ta vâng theo tiếng nói ấy. Để hiểu rõ hơn về bản chất của sức mạnh đạo đức nầy, bây giờ chúng ta hãy khảo sát lương tâm và ý chí khi chúng ta có quan hệ với hành động của chúng ta.
Lương tâm
Chúng ta đã thấy vắn tắt lương tâm của chúng ta có quan hệ đến thái độ và hành động chúng ta. Đó là một quan năng cho phép chúng ta xét xử đúng đắn giữa những tiến trình hành động hay sự hình thành những thái độ có thể làm đẹp lòng Đức Chúa Trời hay xúc phạm Ngài. Đức Chúa Trời đã bày tỏ tiêu chuẩn sống được chấp nhận trong lời của Ngài. Sự dạy dỗ và áp dụng thực tế lẽ thật thiên thượng mà chúng ta học được sẽ giúp chúng ta hiểu mình phải sống như thế nào. Như vậy, những gì chúng ta biết về ý muốn của Đức Chúa Trời như đã bày tỏ trong lời Ngài và những gì chúng ta sẽ hình thành nền tảng mà lương tâm dựa trên đó để hành động.
Lương tâm khuyên bảo ( cảnh cáo hay nhắc nhở) những thái độ đúng đắn hay sai lầm mà có đang đúc khuôn hay những hành động mà chúng ta sắp thực hiện. Sứ đồ Phaolô đưa ra ví dũ về điều nầy khi ông nói về những người: “ tỏ ra công việc của luật pháp đã ghi trong lòng họ, lương tâm họ cũng cùng làm chứng và ý tưởng họ thay nhau khi thì cáo trách, khi thì bào chữa” (RoRm 2:15)
Chẳng hạn, chúng ta hãy xem một thương gia Cơ đốc nhân, ông Jerôme, phải đố diện với một quyết định: “ tôi có phải đi đến một bữa tiệc tối giao tiếp về vấn đề thương mại quan trọng ở một nơi có những sự giải trí không lành mạnh? Hoặc tôi cứ giữ vững lập trường điều đó là sai lầm cho dù nếu tôi không nhận lời mời tôi sẽ bị mất công việc làm ăn?
Tiêu chuẩn của ông Jerôme là lời Đức Chúa Trời. Oâng biết về những gì Đức Chúa Trời nói về những sự kết giao sai lầm (IICo 2Cr 7:1; ICo1Cr 15:33) Lương tâm của ông làm chứng rằng việc nhận lời mời là sai, vì điều đó trái với tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời. Lương tâm cũng nhắc nhở ông về sự bắt buộc phải cư xử như điều Đức Chúa Trời. Vì ông Jerôme là một Cơ đốc nhân, lương tâm của ông nói với ông qua ảnh hưởng của Thánh Linh.
Nếu ông Jerome không để ý đến lời chứng của lương tâm và của những trách nhiệm đạo đức của mình, thì ông sẽ cảm thấy xấu hổ và hối hận, và ông sẽ sợ những hậu quả của hành động của mình. Phó mình cho sự cám dỗ sẽ mang lại cảm giác thât bại - thất bại trong việc không theo tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời. Những cảm giác đi kèm với sự thất bại xấu hổ, hối tiếc và sợ hãi - không phải là những yếu tố của lương tâm nhưng của tình cảm. Bấy giờ, lương tâm hành động như quan tòa xét xử những thái độ của tinh thần và thái độ cư xử của chúng ta.
(8) Đối với một Cơ đốc nhân, không vâng lời lương tâm sẽ đưa đến ba hậu quả cảm xúc nào
..............................................................................................
Vì Đức Chúa Trời đã tạo dựng chúng ta bằng bộ phận bên trong hay “tiếng nói” nầy , nên chúng ta phả hiểu nhiều hơn về những gì có thể làm cho lương tâm của chúng ta và những hạn chế của nó là gì. Trước hết, giống như trí tuệ, lương tâm phát triển khi chúng ta lớn lên và trưởng thành. Khi chúng ta hiểu được trách nhiệm của mình, chúng ta bắt đầu hiểu được trách nhiệm của mình, chúng ta bắt đầu hiểu được những kết quả của hành động của chúng ta. Thứ hai, Kinh Thánh dạy chúng ta rằng lương tâm có thể bị làm ch ô uế, bị hư hoại, bị chai lì.
Có mấy kẻ vì nhiễm hình tượng cho đến bây giờ, nên ăn của đó như của cúng hình tượng, và lương tâm yếu đuối của họ trở nên ô uế (ICo1Cr 8:7)
Đối với kẻ trong sạch, tất cả mọi sự đều trong sạch, những đối với những người bại hoại và không tin, thì không điều chi là sạch cả. Thật vậy, cả tâm trí lẫn lương tâm, họ đều hư hoại cả ( Tit Tt 1:15)
Do sự giả hình của người nói dối, là kẻ có lương tâm chai lì ( có lương tâm bị miếng sắt nướng đỏ in dấu) (ITi1Tm 4:2)
Những câu Kinh Thánh nầy ám chỉ rằng sự bất cẩn trong đời sống Cơ đốc, không chịu nghe tiếng nói lương tâm,và từ bỏ đức tin của người ấy có thể làm cho vô hiệu chức năng mà Đức Chúa Trời ban cho lương tâm. Tuy nhiên, Kinh Thánh không ámchỉ rằng lương tâm có thể bị tiêu diệt.
Thứ ba , lương tâm không phải là vô ngộ ( không sai lầm, trọn vẹn) Nghĩa là, nó có khả năng làm người ta lầm lạc nếu tiêu chuẩn sai được cung cấp cho nó. Sứ đồ Phao lô, trước biến cố ở trên con đường Đamách, đã rất nhiệt tình làm theo lương tâm trong hành vi sai lầm của mình. Oâng nghĩ ông đang làm điều đúng. Tinh thần hăng hái và cá tính hoàn thiện của ông rất đáng khen, nhưng hành động của ông thật nông nỗi: vì lý trí của ông đã làm chấp nhận sự giải thích sai lầm về Cựu ước, lương tâm của ông đã làm chúng dựa trênnền tảng của sự sai lầm đó và nó làm cho ông lầm lạc ( xem Công vụ đoạn 9)
Vậy, lương tâm chúng ta phán đoán những hành động và thái độ của chúng ta dựa trên nền tảng của:
1. Kiến thức của chúng ta về sự hiện hữu của Đức Chúa Trời.
2. Ý muốn được Đức Chúa Trời mặc khải.
3. Nhận thức đạo đức Ngài đã ban cho chúng ta.
4. Những gì chúng ta đã được học (tài liệu cung cấp cho lương tâm)
5. Những tiêu chuẩn xã hội mà chúng ta đã chấp nhận.
Chúng ta biết mình phải chịu trách nhiệm đối với Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, những tiêu chuẩn xã hội không luôn luôn giống nhau, vì cớ tội lỗi và sự chống đối tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời chấp nhận là những gì được đặt trên lời Chúa khi được Đức Thánh Linh giải thích.
(9) Khoanh tròn mẫu tự trước lời diễn đạt ĐÚNG
a. Lương tâm nói với chúng ta rằng chúng ta đang sống có trách nhiệm trong mối quan hệ với một tiêu chuẩn được chấp nhận.
b. Thường thường Cơ đốc nhân có thể bị những tiêu chuẩn xã hội hướng dẫn để quyết định sai hay đúng.
c. Lương tâm căn cứ luôn luôn khăng khăng với tiêu chuẩn xã hội hướng dẫn để quyết định sai hay đúng
d. Nếu lương tâm căn cứ trên tiêu chuẩn lời Đức Chúa Trời, thì nó không thể bị ô uế, bị hư hỏng hay chai lỳ.
e. Lương tâm của một Cơ đốc nhân bị rập khuôn chủ yếu bằng sự giải thích của người ấy về điều đúng hay sai.
f. Lương tâm có thể bị hư hỏng, ô uế hay chai lì nếu nó liên tục bị coi thường.
g. Lương tâm của một người có thể bị tiêu diệt nếu người ấy liên tục hành động trong đường lối trái gược với những lương tâm lên tiếng.
Ý chí .
Ý chí là quan năng của chúng ta để lựa chọn hay quyết định giữa những hành động có thể chấp nhận. Đối với vấn đề của bất kỳ hành động có thể chấp nhận, thì chúng ta phải biết về nó trước khi chúng ta có thể bày tỏ tình cảm của mình. Bấy giờ, trên cơ sở của kiến thức và tình cảm, chúng ta có thể qua hành động của ý chí mà chọn lựa hành động đặc biệt nào. Chúng ta có thể tự do chọn lựa để làm bất cứ điều gì phù hợp với bản chất của mình. Chúng ta muốn chạy, nhưng chúng ta không thể sống dưới nước như một con cá, chạy phù hợp với bảnchất con người, sống dưới nước thì không phải. Trong bài học kế chúng ta sẽ thấy con người bị hạn chế do tội lỗi, nên con người không thể thay đổi tình trạng đạo đức của mình chỉ đơn giản bằng ý muốn sống công bình.
Vậy điều gì ảnh hưởng trên ý chí ? Nó hoàn toàn ở dưới sự kiểm soát của con người hay của Đức Chúa Trời? Tiến trình nào liên quan đến quyết định của chúng ta? Hãy khảo sát những vấn đề nầy khi chúng ta học về bản chất con người đầy đủ hơn.
Khi Đức Chúa Trời tạo dựng con người, Ngài ban ch con người quyền lựa chọn: quyền phạm tội hay không phạm tội. Đức Chúa Trời đặt con người trong vườn Eâđen và đưa ra những điều kiệ mà Con người có thể tiếp tục ở trong sự thông công.
Đức Chúa Trời phán dạy rằng: Ngươi được tự do ăn hoa quả các thứ cây trong vườn, nhưng về cây biết điều thiện và điều ác, thì chớ hề ăn đến, vì một mai ngươi ăn chắc sẽ chết (SaSt 2:16-17)
Ađam đáp ứng với sự dạy bảo của Chúa Như thế nào? Tiến trình quyết định có lẽ đi theo công thức sau:
1. Trí tuệ của Ađam chấp nhận tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời. Ông hểu những gì Đức Chúa Trời đã nói với ông.
2. Tình cảm của ông tán thành với sự đúng đắn của lời Đức Chúa Trời. Là Đấng Tạo Hóa và chủ tể của ông, Đức Chúa Trời có quyền lập ra tiêu chuẩn nầy.
3. Ý chí của ông chuân bị để quyết định giữa sự chấp nhận hay phản đối sự cám dỗ do con rắn trình bày (3:4-6)
4. Trong giờ phút quyết định nầy, lương tâm của Ađam cân nhắc những tiến trình của hành động trái với tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời.
5. Ađam phó mình vào sự cám dỗ do một hành động của ý chí.
Như vậy, Ađam cố ý không vâng lời Đức Chúa Trời và lập tức gánh chịu những hậu quả. Lương tâm của ông kết án ông, làm cho ông nhận thức rằng ông đã thất bại trong việc vâng giữ mạng lịnh của Đức Chúa Trời. Oâng cảm thấy xấu hổ, hối tiếc và sợ hãi vì hành động không vâng lời đã tước đoạtmất sự vô tội của ông (3:7-10) Bây giời bản chất của ông bì hư hoại.Ông đã rơi từ tình trạng vô tội xuống tình trạng bại hoại đã bị hạn chế do bản chất tội lỗi của ông. Oâng không thể muốn vâng theo ý muốn của Đức Chúa Trời nếu không có sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời. Phaolô nói, “ tôi biết chắng có điều gì thiện hảo trong tôi, tức là trong bản chất tội lỗi của tôi.Vì tôi rất khao khát làm điều thiện, nhưng tôi không thể thực hiện được” (RoRm 7:8)
Tuy nhiên Đức Chúa Trời không vừa lòng khi để con nguời ở trong tình trạng bại hoại của mình. Ngài ban ơn cho con người ở trog điều kiện chết mất của họ, kêu gọi con người ăn năn tội và tiếp nhận sự cứu rỗi Ngài ban tặng ( Tit Tt 2:11) Chính tại chỗ nầy Đức Thánh Linh dẫn đầu trong sự ảnh hưởng vào ý muốn của con người quay lại cùng Đức Chúa Trời (Phi Pl 2:13).Những ai quay về đều có quyền trở nên con cái của Đức Chúa Trời. (GiGa 1:12)
Trong khi Đức Chúa Trời ban ân điển cho những người sa ngã và cho phép người ấy tiếp nhận Đấng Christ làm Cứu Chúa mình, thì Ngài không ép c\buộc ai làm điều đó cả. Do hành động của ý chí, con người có thể phản đối và cứ ở dưới sự kết án (sự đoán phạt ) của Đức Chúa Trời.Ý muốn của người ấy tự do quyết định vấn đề nầy. Trong tiến trình này, cả ý muốn của Đức Chúa trời và ý muốn của con người phản gắn chặt với nhau ( 2:11-12; GiGa 7:17).
(10) Xếp đặt cho phù hợp Kinh Thánh và những lời diễn đạt
.....a Ân điển của Đức Chúa Trời dạy chúng ta nói “không” với nững tham vọng không thánh khiết và thuộc thế gian
.....b. Chính Đức Chúa Trời vận hành trong anh em vừa muốn vừa làm.
.....c. Nếu người nào chọn lựa việc làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời, người ấy sẽ tìm được. . . . nếu sự dạy dỗ đến từ Đức Chúa Trời.
.....d. Tôi rất khao khát làm điều thiện nhưng không thể thực hiện được.
1) 7:17
2) Phi Pl 2:13
3) Tit Tt 2:11-12
4) RoRm 7:18
(11) Trong tiến trình dẫn đến hành động hay quyết định hành động, chúng ta thấy tất cả những quan lý trí của con người đều hành động. Hãy hoàn chỉnh những câu sau để giải thích những câu để giải thích tiến trình.
a. Trí tuệ...............................................................................
b. Tình cảm...........................................................................
c. Lương tâm..........................................................................
d. Ý chí..................................................................................
Trong lúc những quan năng lý trí của chúng ta có liên hệ trong việc đưa ra quyết định, thì Thánh Linh sử dụng ảnh dụng tích cực về điều thiện khi chúng ta đặt tâm trí mình về những điều Thánh Linh mong muốn (xem 8:5-9, 12-14) và Ngài hành động trong chúng ta để mang chúng ta đến sự khao khát làm thoe ý muốn của Ngài (Phi Pl 2:13) Học tập sống trong Thánh Linh và bước sát cạnh Thánh Linh sẽ tiêu biểu cho kinh nghiệm trưởng thành trong mỗi đời sống chúng ta khi chúng ta tiến đến sự trưởng thành của Cơ đốc nhân (GaGl 5:16, 25)




† Welcome you to nguonsusong.com

GMT+8, 21-7-2018 08:03 AM

nguonsusong.com | nguonsusong.net | nguonsusong.us | nguonsusong.ca | loihangsong.net | tinlanhmedia.net | phimtinlanh.com |
Tweet
Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách