† Welcome to nguonsusong.com

Tìm
Trở lại danh sách Đăng bài -----
Xem: 1305|Trả lời: 0

Quyển thứ nhứt góp các châm ngôn của Sa-lô-môn - Kinh thánh

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 20-8-2014 21:24:20 | Xem tất |Chế độ đọc

Dâng hiến cho công việc Chúa

Quyển thứ nhứt góp các châm ngôn của Sa-lô-môn - Kinh thánh

1 Con trai khôn ngoan làm vui cha mình;
Nhưng đứa ngu muội gây buồn cho mẹ nó.
2 Của phi nghĩa chẳng được ích chi;
Song sự công bình giải cứu khỏi chết.
3 Đức Giê-hô-va không để linh hồn người công bình chịu đói khát;
Nhưng Ngài xô đuổi sự ước ao của kẻ ác đi.
4 Kẻ làm việc tay biếng nhác trở nên nghèo hèn;
Còn tay kẻ siêng năng làm cho được giàu có.
5 Ai thâu trữ trong mùa hè là con trai khôn ngoan;
Song kẻ ngủ lúc mùa gặt là con trai gây cho sỉ nhục.
6 Có phước lành giáng trên đầu kẻ công bình;
Nhưng miệng kẻ ác giấu sự cường bạo.
7 Kỷ niệm người công bình được khen ngợi;
Song tên kẻ gian ác rục đi.
8 Người có lòng khôn ngoan, nhận tiếp những điều răn;
Nhưng kẻ có miệng ngu muội phải bị sa ngã.
9 Người nào theo sự ngay thẳng đi vững chắc;
Còn kẻ làm cong vạy đường lối mình bị chúng biết.
10 Kẻ nào nheo mắt làm cho ưu sầu;
Còn ai có miệng ngu muội bị sa ngã.
11 Miệng người công bình là một nguồn sự sống;
Nhưng miệng kẻ hung ác giấu sự cường bạo.
12 Sự ghen ghét xui điều cãi lộn;
Song lòng thương yêu lấp hết các tội phạm.
13 Trên môi miệng người thông sáng có sự khôn ngoan;
Nhưng roi vọt dành cho lưng kẻ thiếu trí hiểu.
14 Người khôn ngoan dành để sự tri thức;
Nhưng tại cớ miệng kẻ ngu muội sự bại hoại hòng đến.
15 Tài sản kẻ giàu có là cái thành kiên cố của người;
Song sự hư nát của người khốn khổ là sự nghèo nàn của họ.
16 Lao khổ của người công bình hướng về sự sống;
Còn hoa lợi kẻ hung ác chiều về tội lỗi
17 Kẻ nghe lời khuyên dạy ở trong đường sự sống;
Nhưng ai quên sự quở trách phải lầm lạc.
18 Người giấu sự ghen ghét có môi dối giả;
Và ai rải điều nói hành là kẻ ngu dại.
19 Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu;
Nhưng ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan.
20 Lưỡi người công bình giống như bạc cao;
Còn lòng kẻ hung ác không ra gì.
21 Môi miệng người công bình nuôi dạy nhiều người;
Nhưng kẻ ngu dại chết, vì thiếu trí hiểu.
22 Phước lành của Đức Giê-hô-va làm cho giàu có;
Ngài chẳng thêm sự đau lòng gì lẫn vào.
23 Kẻ thiếu trí hiểu coi sự làm ác như chơi;
Nhưng người thông sáng thích sự khôn ngoan.
24 Điều gì kẻ hung ác sợ sệt, ắt sẽ xảy đến cho nó;
Nhưng kẻ công bình sẽ được như ý mình ước ao.
25 Khi gió trốt thổi qua, kẻ hung ác không còn nữa;
Song nền của người công bình còn đến đời đời.
26 Như giấm ghê răng, như khói cay mắt,
Kẻ làm biếng nhác đối với người sai khiến nó là vậy.
27 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va gia thêm ngày tháng;
Còn năm tuổi kẻ ác sẽ bị giảm bớt đi.
28 Sự trông mong của người công bình giáp sự vui vẻ;
Còn sự trông đợi của kẻ ác sẽ hư mất đi.
29 Con đường của Đức Giê-hô-va như một đồn lũy cho người ngay thẳng;
Nhưng nó là sự bại hoại cho kẻ làm ác.
30 Người công bình chẳng hề bị rúng động;
Song kẻ ác không được ở trên đất.
31 Miệng người công bình sanh sự khôn ngoan;
Duy lưỡi của kẻ gian tà sẽ bị truất.
32 Môi người công bình biết điều đẹp ý;
Nhưng miệng kẻ hung ác chỉ nói sự gian tà.
1 Cây cân giả lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Nhưng trái cân đúng được đẹp lòng Ngài.
2 Khi kiêu ngạo đến, sỉ nhục cũng đến nữa;
Nhưng sự khôn ngoan vẫn ở với người khiêm nhượng.
3 Sự thanh liêm của người ngay thẳng dẫn dắt họ;
Còn sự gian tà của kẻ bất trung sẽ hủy diệt chúng nó.
4 Trong ngày thạnh nộ, tài sản chẳng ích chi cả;
Duy công bình giải cứu khỏi sự chết.
5 Sự công bình của người trọn vẹn ban bằng đường lối người;
Nhưng kẻ hung ác vì gian ác mình mà sa ngã.
6 Sự công bình của người ngay thẳng sẽ giải cứu họ;
Song kẻ bất trung bị mắc trong sự gian ác của mình.
7 Khi kẻ ác chết, sự trông mong nó mất;
Và sự trông đợi của kẻ cường bạo bị diệt.
8 Người công bình được cứu khỏi hoạn nạn;
Rồi kẻ hung ác sa vào đó thế cho người.
9 Kẻ ác lấy lời nói mà làm tàn hại người lân cận mình;
Còn các người công bình nhờ tri thức mà được cứu khỏi.
10 Cả thành đều vui vẻ về sự may mắn của người công bình;
Nhưng khi kẻ ác bị hư mất, bèn có tiếng reo mừng.
11 Nhờ người ngay thẳng chúc phước cho, thành được cao trọng;
Song tại miệng kẻ tà ác, nó bị đánh đổ.
12 Kẻ nào khinh dể người lân cận mình thiếu trí hiểu;
Nhưng người khôn sáng làm thinh.
13 Kẻ đi thèo lẻo tỏ ra điều kín đáo;
Còn ai có lòng trung tín giữ kín công việc.
14 Dân sự sa ngã tại không chánh trị;
Song nếu có nhiều mưu sĩ, bèn được yên ổn.
15 Người nào bảo lãnh cho người ngoại, ắt bị hại;
Nhưng ai ghét cuộc bảo lãnh, bèn được bình an vô sự.
16 Người đàn bà có duyên được sự tôn trọng;
Còn người đàn ông hung bạo được tài sản.
17 Người nhân từ làm lành cho linh hồn mình;
Còn kẻ hung bạo xui khổ cực cho thịt mình.
18 Kẻ dữ ăn được công giá hư giả;
Song ai gieo điều công bình hưởng phần thưởng chắc chắn.
19 Người nào vững lòng ở công bình được đến sự sống;
Còn kẻ săn theo ác gây sự chết cho mình.
20 Kẻ có lòng gian tà lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Nhưng ai có tánh hạnh trọn vẹn được đẹp lòng Ngài.
21 Quả thật kẻ gian ác chẳng hề khỏi bị hình phạt;
Song dòng dõi người công bình sẽ được cứu khỏi.
22 Một người đàn bà đẹp đẽ mà thiếu dẽ dặt,
Khác nào một vòng vàng đeo nơi mũi heo.
23 Sự ao ước của người công bình chỉ là điều thiện;
Còn điều kẻ ác trông đợi, ấy là cơn thạnh nộ.
24 Có người rải của mình ra, lại càng thêm nhiều lên;
Cũng có người chắt lót quá bực, nhưng chỉ được sự thiếu thốn.
25 Lòng rộng rãi sẽ được no nê;
Còn ai nhuần gội, chính người sẽ được nhuần gội.
26 Kẻ nào cầm giữ lúa thóc, bị dân sự rủa sả;
Song sự chúc phước sẽ giáng trên đầu người bán nó ra.
27 Ai tìm cầu sự thiện, tìm kiếm ân điển;
Nhưng ai tìm cầu điều ác, tất ác sẽ xảy đến cho nó.
28 Kẻ nào tin cậy nơi của cải mình sẽ bị xiêu ngã;
Còn người công bình được xanh tươi như lá cây.
29 Ai khuấy rối nhà mình sẽ được gió làm cơ nghiệp;
Còn kẻ điên cuồng trở nên tôi tớ cho người có lòng khôn ngoan.
30 Kết quả của người công bình giống như cây sự sống;
Người khôn ngoan có tài được linh hồn người ta.
31 Kìa, người công bình được báo đáp nơi thế thượng;
Phương chi kẻ hung ác và kẻ có tội!
1 Ai ưa điều sửa phạt ưa sự tri thức;
Nhưng kẻ ghét sự quở trách là ngây dại.
2 Người lành được ơn của Đức Giê-hô-va;
Nhưng Đức Chúa Trời định tội cho người toan mưu ác.
3 Loài người chẳng phải vì hung ác mà được lập vững bền;
Song rễ người công bình chẳng bị lay động.
4 Người đàn bà nhân đức là mão triều thiên cho chồng nàng;
Còn vợ làm xấu hổ khác nào sự mục trong xương cốt người.
5 Tư tưởng người nghĩa chỉ là công bình;
Song mưu luận kẻ ác đều là giả dối.
6 Các lời kẻ hung ác rình rập làm đổ huyết ra;
Song miệng người ngay thẳng giải cứu người khỏi.
7 Đánh đổ kẻ hung ác thì họ chẳng còn nữa;
Nhưng nhà người công bình còn đứng vững.
8 Người ta được khen ngợi tùy theo sự khôn sáng mình;
Còn kẻ có lòng tà vạy sẽ bị khinh dể.
9 Thà một người ở bực hèn hạ và có tôi tớ,
Còn hơn kẻ tự tôn mà lại thiếu ăn.
10 Người công bình coi sóc sự sống của súc vật mình;
Còn lòng thương xót của kẻ dữ khác nào sự hung bạo.
11 Ai cày đất mình sẽ được vật thực dư dật;
Còn ai theo kẻ biếng nhác thiếu trí hiểu.
12 Kẻ hung ác tham lam của hoạnh tài;
Song rễ của người công bình sanh bông trái.
13 Trong sự vi phạm của môi miệng có một cái bẫy tàn hại;
Nhưng người công bình được thoát khỏi sự hoạn nạn.
14 Nhờ bông trái của môi miệng mình, người sẽ được no đầy phước;
Và người ta sẽ được báo lại tùy theo việc tay mình đã làm.
15 Đường lối của kẻ ngu muội vốn ngay thẳng theo mắt nó;
Còn người khôn ngoan nghe lời khuyên dạy.
16 Sự giận dữ của kẻ ngu muội liền lộ ra tức thì;
Còn người khôn khéo che lấp sỉ nhục mình.
17 Kẻ nào nói thật, rao truyền sự công bình;
Song kẻ làm chứng gian, phô sự giả dối.
18 Lời vô độ đâm xoi khác nào gươm;
Nhưng lưỡi người khôn ngoan vốn là thuốc hay.
19 Môi chân thật được bền đỗ đời đời;
Song lưỡi giả dối chỉ còn một lúc mà thôi.
20 Sự phỉnh gạt ở trong lòng kẻ toan mưu hại;
Nhưng sự vui vẻ thuộc về người khuyên lơn sự hòa bình.
21 Chẳng một tai họa nào xảy đến cho người công bình;
Song kẻ hung ác sẽ bị đầy đau đớn.
22 Môi miệng nói dối giả lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Song ai ăn ở trung thành được đẹp lòng Ngài.
23 Người khôn khéo giấu điều mình biết;
Còn lòng kẻ ngu muội xưng ra sự điên dại mình.
24 Tay người siêng năng sẽ cai trị;
Nhưng tay kẻ biếng nhác phải phục dịch.
25 Sự buồn rầu ở nơi lòng người làm cho nao sờn;
Nhưng một lời lành khiến lòng vui vẻ.
26 Người công bình dẫn đường cho kẻ lân cận mình;
Còn các nẻo kẻ dữ làm sai lạc chúng.
27 Kẻ biếng nhác không chiên nướng thịt mình đã săn;
Song người siêng năng được tài vật quí báu của loài người.
28 Sự sống ở nơi đường công bình;
Trên lối nó không có sự chết.
Con khôn ngoan nghe sự khuyên dạy của cha;
Song kẻ nhạo báng không khứng nghe lời quở trách.
2 Nhờ bông trái của miệng mình, người hưởng lấy sự lành;
Còn linh hồn kẻ gian ác sẽ ăn điều cường bạo.
3 Kẻ canh giữ miệng mình, giữ được mạng sống mình;
Nhưng kẻ nào hở môi quá, bèn bị bại hoại.
4 Lòng kẻ biếng nhác mong ước, mà chẳng có chi hết;
Còn lòng người siêng năng sẽ được no nê.
5 Người công bình ghét lời dối trá;
Song kẻ hung ác đáng gớm ghê và bị hổ thẹn.
6 Sự công bình bảo hộ người ăn ở ngay thẳng;
Nhưng sự gian ác đánh đổ kẻ phạm tội.
7 Có kẻ làm bộ giàu, mà chẳng có gì hết;
Cũng có người làm bộ nghèo, lại có của cải nhiều.
8 Giá chuộc mạng sống loài người, ấy là của cải mình;
Còn kẻ nghèo chẳng hề nghe lời hăm dọa.
9 Sự sáng của kẻ lành soi rạng ngời;
Nhưng đèn kẻ ác lại bị tắt đi.
10 Sự kiêu ngạo chỉ sanh ra điều cãi lộn;
Còn sự khôn ngoan ở với người chịu lời khuyên dạy.
11 Hoạnh tài ắt phải hao bớt;
Còn ai lấy tay thâu góp sẽ được thêm của nhiều lên.
12 Sự trông cậy trì hoãn khiến lòng bị đau đớn;
Nhưng khi sự ước ao được thành, thì giống như một cây sự sống.
13 Kẻ nào khinh lời dạy, ắt bị hư bại;
Còn ai kính sợ giới mạng, nấy được ban thưởng.
14 Sự dạy dỗ của người khôn ngoan vốn một nguồn sự sống,
Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.
15 Sự thông sáng thật được ân điển;
Song con đường kẻ phạm tội lấy làm khốn cực thay.
16 Phàm người khôn khéo làm việc cứ theo sự hiểu biết;
Nhưng kẻ ngu muội bày tỏ ra sự điên dại mình.
17 Sứ giả gian ác sa vào tai họa;
Còn khâm sai trung tín khác nào thuốc hay.
18 Ai chối sự khuyên dạy sẽ bị nghèo khổ và sỉ nhục;
Nhưng kẻ nào nhận tiếp lời quở trách sẽ được tôn trọng.
19 Sự ước ao mà được thành lấy làm êm dịu cho linh hồn;
Còn lìa bỏ điều dữ, quả là sự gớm ghiếc cho kẻ ngu muội.
20 Ai giao tiếp với người khôn ngoan, trở nên khôn ngoan;
Nhưng kẻ làm bạn với bọn điên dại sẽ bị tàn hại.
21 Tai họa đuổi theo kẻ có tội;
Còn phước lành là phần thưởng của người công bình.
22 Người lành lưu truyền gia sản cho con cháu mình;
Song của cải kẻ có tội dành cho người công bình.
23 Chỗ người nghèo khai phá sanh nhiều lương thực;
Nhưng có kẻ bị tiêu mất tại vì thiếu sự công bình;
24 Người nào kiêng roi vọt ghét con trai mình;
Song ai thương con ắt cần lo sửa trị nó.
25 Người công bình ăn cho phỉ dạ mình;
Còn bụng kẻ ác bị đói.
1 Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình;
Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.
2 Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va;
Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,
3 Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó;
Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.
4 Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không;
Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.
5 Người chứng trung thành không hề nói dối;
Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.
6 Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp;
Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.
7 Hãy dang xa khỏi mặt kẻ ngu muội,
Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.
8 Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình;
Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.
9 Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi;
Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời.
10 Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng;
Một người ngoại không chia vui với nó được.
11 Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ;
Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thịnh.
12 Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người;
Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.
13 Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm;
Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.
14 Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình;
Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.
15 Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời;
Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.
16 Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác;
Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.
17 Người nóng nảy làm điên làm dại;
Và kẻ toan mưu ác bị ghét.
18 Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp;
Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.
19 Người ác phục trước mặt người thiện;
Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.
20 Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ;
Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.
21 Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội;
Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.
22 Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao?
Còn nhân từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.
23 Trong các thứ công việc đều có ích lợi;
Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.
24 Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan;
Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.
25 Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn người ta;
Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.
26 Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc;
Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.
27 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống,
Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.
28 Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua;
Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.
29 Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn;
Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.
30 Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể;
Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.
31 Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng tạo hóa mình;
Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.
32 Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình;
Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.
33 Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng;
Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.
34 Sự công bình làm cho nước cao trọng;
Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.
35 Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng;
Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.
1 Lời đáp êm nhẹ làm nguôi cơn giận;
Còn lời xẳng xớm trêu thạnh nộ thêm.
2 Lưỡi người khôn ngoan truyền ra sự tri thức cách phải;
Nhưng miệng kẻ ngu muội chỉ buông điều điên cuồng.
3 Con mắt Đức Giê-hô-va ở khắp mọi nơi,
Xem xét kẻ gian ác và người lương thiện.
4 Lưỡi hiền lành giống như một cây sự sống;
Song lưỡi gian tà làm cho hư nát tâm thần.
5 Kẻ ngu dại khinh sự khuyên dạy của cha mình;
Còn ai giữ theo lời quở trách trở nên khôn khéo.
6 Trong nhà người công bình có nhiều vật quí;
Song trong huê lợi kẻ gian ác có điều rối loạn.
7 Môi người khôn ngoan rải sự tri thức ra;
Nhưng lòng kẻ ngu muội chẳng làm như vậy.
8 Của tế lễ kẻ gian ác lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Song lời cầu nguyện của người ngay thẳng được đẹp lòng Ngài.
9 Đường lối kẻ ác lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Nhưng Ngài thương mến người nào theo sự công bình.
10 Sự hình phạt nặng nề dành cho kẻ bỏ chánh lộ;
Và kẻ ghét lời quở trách sẽ chết mất.
11 Âm phủ và chốn trầm luân còn ở trước mặt Đức Giê-hô-va thay,
Phương chi lòng của con cái loài người!
12 Kẻ nhạo báng không ưa người ta quở trách mình;
Hắn không muốn đến cùng người khôn ngoan.
13 Lòng khoái lạc làm cho mặt mày vui vẻ;
Nhưng tại lòng buồn bã trí bèn bị nao sờn.
14 Lòng người thông sáng tìm kiếm sự tri thức;
Còn miệng kẻ ngu muội nuôi lấy mình bằng sự điên cuồng.
15 Các ngày kẻ bị hoạn nạn đều là gian hiểm;
Song lòng vui mừng dự yến tiệc luôn luôn.
16 Thà có ít của mà kính sợ Đức Giê-hô-va,
Còn hơn là tài sản nhiều mà bối rối cặp theo.
17 Thà một món rau mà thương yêu nhau,
Còn hơn ăn bò mập béo với sự ganh ghét cặp theo.
18 Người hay giận gây điều đánh lộn;
Nhưng người chậm nóng giận làm nguôi cơn tranh cãi.
19 Đường kẻ biếng nhác như một hàng rào gai;
Còn nẻo người ngay thẳng được ban bằng.
20 Con khôn ngoan làm vui vẻ cha nó;
Còn đứa ngu muội khinh bỉ mẹ mình.
21 Kẻ thiếu trí hiểu lấy sự điên dại làm vui;
Song người khôn sáng sửa đường mình ngay thẳng rồi đi.
22 Đâu không có nghị luận, đó mưu định phải phế;
Nhưng nhờ có nhiều mưu sĩ, mưu định bèn được thành.
23 Miệng hay đáp giỏi khiến người vui vẻ;
Và lời nói phải thì lấy làm tốt biết bao!
24 Con đường sự sống của người khôn ngoan dẫn lên trên,
Để tránh khỏi Âm phủ ở dưới thấp.
25 Đức Giê-hô-va sẽ đánh đổ nhà kẻ kiêu ngạo;
Nhưng Ngài làm vững chắc các mộc giới của kẻ góa bụa.
26 Các mưu ác lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Song lời thanh sạch đẹp lòng Ngài.
27 Người tham lợi làm rối loạn nhà mình;
Còn ai ghét của hối lộ sẽ được sống.
28 Lòng người công bình suy nghĩ lời phải đáp;
Nhưng miệng kẻ ác buông ra điều dữ.
29 Đức Giê-hô-va xa cách kẻ ác;
Nhưng Ngài nghe lời cầu nguyện của người công bình.
30 Sự sáng con mắt khiến lòng vui vẻ;
Và một tin lành làm cho xương cốt được béo tốt.
31 Kẻ nào nghe lời quở trách của sự sống
Sẽ được ở giữa các người khôn ngoan.
32 Ai từ chối sự khuyên dạy khinh bỉ linh hồn mình;
Nhưng ai nghe lời quở trách được sự thông sáng.
33 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va dạy dỗ điều khôn ngoan;
Và sự khiêm nhượng đi trước sự tôn trọng.
1 Việc toan liệu của lòng thuộc về loài người;
Còn sự đáp lời của lưỡi do Đức Giê-hô-va mà đến.
2 Các đường lối của người đều là trong sạch theo mắt mình;
Song Đức Giê-hô-va cân nhắc cái lòng.
3 Hãy phó các việc mình cho Đức Giê-hô-va,
Thì những mưu ý mình sẽ được thành công.
4 Đức Giê-hô-va đã dựng nên muôn vật để dùng cho Ngài;
Đến đỗi kẻ ác cũng vậy, để dành cho ngày tai họa.
5 Phàm ai có lòng kiêu ngạo lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Quả thật nó sẽ chẳng được khỏi bị phạt.
6 Nhờ sự nhân từ và chân thật tội lỗi được chuộc;
Và bởi sự kính sợ Đức Giê-hô-va người ta xây bỏ điều ác.
7 Khi tánh hạnh của người nào đẹp lòng Đức Giê-hô-va,
Thì Ngài cũng khiến các thù nghịch người ở hòa thuận với người.
8 Thà ít của mà có sự công bình,
Hơn là nhiều hoa lợi với sự bất nghĩa cặp theo.
9 Lòng người toan định đường lối mình;
Song Đức Giê-hô-va chỉ dẫn các bước của người.
10 Lời của Chúa ở môi vua;
Miệng người sẽ không sai lầm khi xét đoán.
11 Trái cân và giá cân công bình thuộc về Đức Giê-hô-va;
Các trái cân trong bao là công việc của Ngài.
12 Làm gian ác, ấy là điều gớm ghiếc cho vua chúa;
Vì nhờ công bình ngôi nước được lập vững bền.
13 Môi miệng người công bình là sự vui vẻ cho các vua;
Họ ưa mến kẻ nói ngay thẳng.
14 Cơn thạnh nộ của vua khác nào sứ giả sự chết;
Nhưng người khôn ngoan làm cho nó nguôi đi.
15 Nhờ sắc mặt vua sáng sủa bèn được sự sống;
Ân điển người khác nào áng mây dẫn mưa muộn.
16 Được sự khôn ngoan, thật quí hơn vàng ròng biết mấy!
Được thông sáng, đáng chuộng hơn bạc biết bao!
17 Đạo của người ngay thẳng, ấy là lìa bỏ sự ác;
Ai canh giữ tánh nết mình giữ lấy linh hồn mình.
18 Sự kiêu ngạo đi trước, sự bại hoại theo sau,
Và tánh tự cao đi trước sự sa ngã.
19 Thà khiêm nhượng mà ở với người nhu mì,
Còn hơn là chia của cướp cùng kẻ kiêu ngạo.
20 Ai giữ theo đạo lý tìm được ích;
Và ai trông cậy nơi Đức Giê-hô-va lấy làm có phước thay.
21 Ai có lòng khôn ngoan được gọi là thông sáng;
Lời dịu dàng gia thêm sự tri thức.
22 Người có được thông sáng, tức có được nguồn sự sống;
Nhưng sự điên dại của kẻ ngu muội, ấy là sự sửa phạt của nó.
23 Lòng người khôn ngoan dạy dỗ miệng mình,
Và thêm sự học thức nơi môi của mình.
24 Lời lành giống như tàng ong,
Ngon ngọt cho tâm hồn, và khỏe mạnh cho xương cốt.
25 Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người;
Nhưng cuối cùng nó thành ra cái nẻo sự chết.
26 Sự biết đói của kẻ lao khổ giúp làm việc cho người,
Bởi vì miệng người thúc giục người.
27 Thằng điếm toan mưu hại người ta;
Và trên môi nó có như ngọn lửa hừng.
28 Kẻ gian tà gieo điều tranh cạnh;
Và kẻ thèo lẻo phân rẽ những bạn thiết cốt.
29 Kẻ cường bạo quyến dụ bậu bạn mình,
Và dẫn người vào con đường không tốt.
30 Kẻ nào nhắm mắt đặng toan liệu điều gian tà,
Và kẻ nào bặm môi mình, đều làm thành việc ác.
31 Tóc bạc là mão triều thiên vinh hiển,
Miễn là thấy ở trong đường công bình.
32 Người chậm nóng giận thắng hơn người dõng sĩ;
Và ai cai trị lòng mình thắng hơn kẻ chiếm lấy thành.
33 Người ta bẻ thăm trong vạt áo;
Song sự nhứt định do nơi Đức Giê-hô-va mà đến.
1 Thà một miếng bánh khô mà hòa thuận,
Còn hơn là nhà đầy thịt tế lễ lại cãi lộn nhau.
2 Tôi tớ khôn sáng sẽ quản trị con trai làm xấu hổ,
Và được hưởng phần cơ nghiệp giữa các anh em.
3 Nồi dót để luyện bạc, lò để luyện vàng;
Nhưng Đức Giê-hô-va thử lòng của loài người.
4 Kẻ làm ác chăm chỉ về môi gian ác;
Kẻ hay nói dối lắng tai nghe lưỡi độc hiểm.
5 Ai nhạo báng người bần cùng sỉ nhục Đấng tạo hóa mình;
Ai vui mừng về tai họa sẽ chẳng được thoát khỏi bị phạt.
6 Mão triều thiên của ông già, ấy là con cháu;
Còn vinh hiển của con cái, ấy là ông cha.
7 Lời tốt lành không xứng với kẻ ngu;
Môi miệng giả dối lại càng ít xứng cho vua chúa thay.
8 Của hối lộ giống như viên ngọc quí trước mặt ai được nó;
Dầu nó xây trở phía nào, cũng được may mắn.
9 Kẻ nào lấp giấu tội lỗi tìm cầu điều tình ái;
Còn ai nhắc lập lại điều gì chia rẽ bạn bậu thiết cốt.
10 Lời quở trách thấm sâu vào người khôn ngoan,
Hơn là trăm roi đánh vào kẻ ngu muội.
11 Kẻ gian ác chỉ tìm điều phản nghịch;
Vì vậy sẽ sai một sứ giả dữ tợn đi hãm đánh nó.
12 Thà người ta gặp gấu cái bị cướp con,
Hơn là gặp kẻ ngây dại theo điên cuồng nó.
13 Tai họa không hề lìa khỏi nhà
Của kẻ lấy ác trả thiện.
14 Khởi đầu tranh cạnh, ấy như người ta mở đường nước chảy;
Vậy, khá thôi cãi lẫy trước khi đánh lộn.
15 Ai xưng kẻ ác là công bình, và kẻ nào lên án cho người công bình,
Cả hai đều lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.
16 Kẻ ngu muội thiếu trí hiểu,
Thế thì bạc trong tay hắn mua khôn ngoan mà chi?
17 Bằng hữu thương mến nhau luôn luôn;
Và anh em sanh ra để giúp đỡ trong lúc hoạn nạn.
18 Kẻ ngu muội giao tay,
Chịu làm bảo lãnh trước mặt kẻ lân cận mình.
19 Ai ưa tranh cạnh ưa tội lỗi;
Ai xây cất cửa mình cao kiếm điều hư sập.
20 Kẻ nào có lòng vạy vò không tìm được phước hạnh;
Và ai có lưỡi gian tà sẽ sa vào tai hại.
21 Ai sanh con ngu muội ắt sẽ có buồn rầu;
Còn cha của kẻ ngây dại chẳng được vui vẻ.
22 Lòng vui mừng vốn một phương thuốc hay;
Còn trí nao sờn làm xương cốt khô héo.
23 Người gian ác lãnh nhẹm của hối lộ,
Đặng làm sai lệch các lối xét đoán.
24 Có sự khôn ngoan trước mặt người thông sáng;
Song con mắt kẻ ngu muội ở nơi địa cực.
25 Con ngu muội là một điều buồn rầu cho cha,
Và một sự cay đắng cho mẹ đã sanh đẻ nó.
26 Lấy làm chẳng tốt mà phạt vạ người công bình,
Hay là đánh người tước vị vì cớ lòng ngay thẳng của họ.
27 Người nào kiêng lời nói mình có tri thức;
Còn người có tánh ôn hàn là một người thông sáng.
28 Khi nín lặng, dầu người ngu dại, cũng được cầm bằng khôn ngoan;
Còn kẻ nào ngậm môi miệng mình lại được kể là thông sáng.
1 Kẻ nào ở riêng cách tìm điều chính mình ưa thích;
Nó cãi cọ với những sự khôn ngoan thật.
2 Kẻ ngu muội không ưa thích sự thông sáng;
Nhưng chỉ muốn lòng nó được bày tỏ ra.
3 Khi kẻ gian ác đến sự khinh bỉ cũng đến nữa;
Và sự sỉ nhục đến với điều nhuốc nhơ.
4 Lời nói của miệng loài người là giống như nước sâu;
Nguồn sự khôn ngoan khác nào cái khe nước chảy.
5 Lấy làm chẳng tốt mà nể vì kẻ ác,
Đặng lường gạt người công bình trong việc xét đoán.
6 Môi kẻ ngu muội vào cuộc tranh cạnh,
Và miệng nó chiều sự đánh đập.
7 Miệng kẻ ngu muội là sự bại hoại của nó;
Môi nó vốn một cái bẫy gài linh hồn của nó.
8 Lời kẻ thèo lẻo như vật thực ngon,
Và nó thấu đến ruột gan.
9 Kẻ thả trôi trong công việc mình,
Cũng là anh em của kẻ phá hại.
10 Danh Đức Giê-hô-va vốn một ngọn tháp kiên cố;
Kẻ công bình chạy đến đó, gặp được nơi ẩn trú cao.
11 Tài vật người giàu, ấy là cái thành kiên cố của người,
Trong ý tưởng người cho nó như một bức tường cao;
12 Trước khi sự bại hoại, lòng người vẫn tự cao;
Song sự khiêm nhượng đi trước sự tôn trọng.
13 Trả lời trước khi nghe,
Ấy là sự điên dại và hổ thẹn cho ai làm vậy.
14 Tâm thần người nâng đỡ sự bịnh hoạn mình;
Nhưng trí bị nao sờn ai chịu sao nổi?
15 Lòng người khôn khéo được sự tri thức;
Và tai người khôn ngoan tìm kiếm sự hiểu biết.
16 Của lễ của người nào dẹp đường cho người,
Và dẫn người đến trước mặt kẻ sang trọng.
17 Người tiên cáo nghe như phải lẽ;
Song bên đàng kia đến, bèn tra xét người.
18 Sự bắt thăm dẹp điều tranh tụng,
Và phân rẽ những kẻ có quyền thế.
19 Một anh em bị mếch lòng lấy làm khó được lòng lại hơn là chiếm thủ cái thành kiên cố;
Sự tranh giành dường ấy khác nào những chốt cửa đền.
20 Bụng người sẽ được no nê bông trái của miệng mình;
Huê lợi môi miệng mình sẽ làm cho người no đủ.
21 Sống chết ở nơi quyền của lưỡi;
Kẻ ái mộ nó sẽ ăn bông trái của nó.
22 Ai tìm được một người vợ, tức tìm được một điều phước,
Và hưởng được ân điển của Đức Giê-hô-va.
23 Người nghèo dùng lời cầu xin;
Còn kẻ giàu đáp lại cách xẳng xớm.
24 Người nào được nhiều bằng hữu sẽ làm hại cho mình;
Nhưng có một bạn tríu mến hơn anh em ruột.
1 Thà người nghèo khổ ăn ở thanh liêm,
Còn hơn là kẻ có môi miệng gian tà và là một kẻ ngây dại.
2 Lòng thiếu tri thức ấy chẳng phải một điều hay;
Vả kẻ nào vội bước bị vấp phạm.
3 Sự ngu dại của người nào làm cho hư hỏng đường lối mình,
Và lòng người oán Đức Giê-hô-va.
4 Sự giàu có kết nhiều bậu bạn;
Còn kẻ khó khăn dầu bạn cũng lìa bỏ.
5 Chứng gian nào chẳng bị phạt;
Và kẻ buông điều giả dối không sao thoát khỏi.
6 Có nhiều kẻ tìm ơn người rộng rãi;
Và mỗi người đều là bằng hữu của kẻ hay ban lễ vật.
7 Hết thảy anh em ruột của kẻ nghèo đều ghét người;
Phương chi bậu bạn sẽ lìa xa khỏi người!
Người lấy lời đuổi theo chúng, chúng chẳng còn đó nữa!
8 Ai có được sự khôn ngoan thương mến linh hồn mình;
Còn ai giữ lấy sự thông sáng tìm được phước hạnh.
9 Chứng gian sẽ chẳng thoát khỏi bị phạt;
Và kẻ buông lời giả dối sẽ bị hư mất.
10 Ăn ở sung sướng chẳng xứng hiệp cho kẻ ngu muội;
Phương chi kẻ tôi mọi cai trị các hoàng tử!
11 Sự khôn ngoan của người khiến cho người chậm nóng giận;
Và người lấy làm danh dự mà bỏ qua tội phạm.
12 Vua thạnh nộ khác nào sư tử gầm thét;
Còn ân dịch người như sương móc xuống trên đồng cỏ.
13 Con trai ngu muội là tai họa cho cha nó;
Và sự tranh cãi của người vợ vốn một máng xối hằng chảy luôn.
14 Nhà cửa và tài sản là cơ nghiệp của tổ phụ để lại;
Còn một người vợ khôn ngoan do nơi Đức Giê-hô-va mà đến.
15 Sự biếng nhác làm cho ngủ mê;
Và linh hồn trễ nải sẽ bị đói khát.
16 Ai gìn giữ điều răn, gìn giữ lấy linh hồn mình;
Nhưng kẻ nào không coi chừng đường lối mình sẽ thác.
17 Ai thương xót kẻ nghèo, tức cho Đức Giê-hô-va vay mượn;
Ngài sẽ báo lại việc ơn lành ấy cho người.
18 Hãy sửa phạt con ngươi trong lúc còn sự trông cậy;
Nhưng chớ toan lòng giết nó.
19 Người hay nóng giận dữ tợn, sẽ phải mang hình;
Vì nếu con giải cứu hắn, ắt phải giải cứu lại nữa.
20 Hãy nghe lời khuyên dạy, và tiếp nhận sự giáo hối,
Để con được khôn ngoan trong lúc cuối cùng.
21 Trong lòng loài người có nhiều mưu kế;
Song ý chỉ của Đức Giê-hô-va sẽ thành được.
22 Lòng nhân từ của người làm cho người ta yêu chuộng mình;
Và người nghèo khổ là hơn kẻ nói dối.
23 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va dẫn đến sự sống,
Làm cho người ta được ở thỏa nguyện, không bị tai họa lâm đến.
24 Kẻ biếng nhác thò tay mình trong dĩa,
Rồi không thèm đem nó lên miệng mình nữa.
25 Hãy đánh kẻ nhạo báng, thì người ngu dại sẽ trở nên khôn khéo;
Khá sửa dạy người thông sáng, ắt người sẽ hiểu điều tri thức.
26 Kẻ hãm hại cha mình, và xô đuổi mẹ mình,
Là một con trai gây hổ ngươi và chiêu sỉ nhục.
27 Hỡi con, hãy thôi nghe sự khuyên dạy
Khiến cho con lầm lạc cách xa các lời tri thức.
28 Chứng gian tà nhạo báng sự công bình;
Và miệng kẻ dữ nuốt tội ác.
29 Sự xét đoán dự bị cho kẻ nhạo báng;
Và roi vọt sắm sửa cho lưng kẻ ngu muội.
1 Rượu khiến người ta nhạo báng, đồ uống say làm cho hỗn hào;
Phàm ai dùng nó quá độ, chẳng phải là khôn ngoan.
2 Sự oai khiếp của vua giống như sư tử gầm hét;
Ai chọc giận người ắt phạm đến mạng sống mình.
3 Người nào giữ mình khỏi tranh cạnh, ấy là sự tôn vinh của người;
Chỉ kẻ điên cuồng sa vào đó mà thôi.
4 Vì có mùa đông kẻ biếng nhác chẳng cày ruộng;
Qua mùa gặt nó sẽ xin ăn, nhưng chẳng được gì hết.
5 Mưu kế trong lòng người ta như nước sâu;
Người thông sáng sẽ múc lấy tại đó.
6 Phần nhiều người khoe khoang sự nhân từ mình;
Nhưng ai sẽ tìm được một người trung thành?
7 Người công bình ăn ở cách thanh liêm;
Những con cháu người lấy làm có phước thay!
8 Vua ngồi trên ngôi xét đoán,
Lấy mặt mình đánh tan các điều ác.
9 Ai có thể nói: Ta đã luyện sạch lòng mình,
Ta đã trong sạch tội ta rồi?
10 Hai thứ trái cân, và hai thứ lường,
Cả hai đều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.
11 Công việc con trẻ làm, hoặc trong sạch hoặc chánh đáng,
Cũng đều tỏ bổn tánh nó ra.
12 Tai để nghe, mắt để thấy,
Đức Giê-hô-va đã làm ra cả hai.
13 Chớ ưa ngủ, e cho người trở nên nghèo khổ chăng;
Hãy mở mắt ra, thì sẽ được no nê bánh.
14 Kẻ mua nói rằng: Không tốt, không tốt!
Đoạn đi, và tự khoe khoang mình.
15 Có vàng và nhiều châu ngọc;
Song miệng có tri thức là bửu vật quí giá.
16 Hãy cầm lấy áo hắn, vì hắn có bảo lãnh cho người khác;
Hãy buộc họ một của cầm, bởi họ đáp thế cho người đàn bà lạ.
17 Bánh nhờ dối gạt mà được lấy làm ngon ngọt cho người;
Nhưng kế sau miệng người đầy sạn.
18 Nhờ bàn luận, các mưu kế được định vững vàng;
Hãy đánh giặc cách khôn khéo.
19 Kẻ nào đi thèo lẻo bày tỏ điều kín đáo;
Vậy, chớ giao thông với kẻ hay hở môi quá.
20 Ngọn đèn của kẻ rủa cha mẹ mình
Sẽ tắt giữa vùng tăm tối mờ mịt.
21 Sản nghiệp mình được vội vã lúc ban đầu,
Và cuối cùng sẽ chẳng đặng phước.
22 Chớ nói: Ta sẽ trả ác.
Hãy chờ đợi Đức Giê-hô-va, Ngài sẽ cứu rỗi con.
23 Trái cân hai thứ lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va;
Và cây cân giả nào phải vật tốt lành.
24 Các bước của loài người do nơi Đức Giê-hô-va nhứt định;
Vậy, loài người hiểu đường lối mình sao được?
25 Nói cách hớp tớp rằng: Vật nầy là vật thánh!
Và sau khi đã khấn nguyện rồi mới suy xét đến, ấy quả một cái bẫy cho người ta.
26 Vua khôn ngoan làm tan kẻ ác,
Và khiến bánh xe lăn cán chúng nó.
27 Linh tánh loài người vốn một ngọn đèn của Đức Giê-hô-va,
Dò thấu các nơi ẩn bí của lòng.
28 Sự nhân từ và chân thật bảo hộ vua;
Người lấy lòng nhân từ mà nâng đỡ ngôi nước mình.
29 Sức lực của gã trai trẻ là vinh hiển của người;
Còn tóc bạc là sự tôn trọng của ông già.
30 Những thương tích và dấu vít làm cho sạch điều ác,
Và roi vọt thấm vào nơi kín đáo của lòng.
1 Lòng của vua ở trong tay Đức Giê-hô-va khác nào dòng nước chảy;
Ngài làm nghiêng lệch nó bề nào tùy ý Ngài muốn.
2 Các đường lối của loài người đều chánh đáng theo mắt họ;
Song Đức Giê-hô-va cân nhắc cái lòng.
3 Làm theo sự công bình và ngay thẳng
Được đẹp lòng Đức Giê-hô-va hơn của tế lễ.
4 Mặt tự cao, lòng kiêu ngạo,
Và ngọn đèn của kẻ ác, đều là tội lỗi.
5 Các ý tưởng của người cần mẫn dẫn đến sự dư dật;
Còn những kẻ khờ dại chỉ chạy đến điều thiếu thốn.
6 Tài vật nhờ dùng lưỡi dối gạt mà được,
Ấy là một điều hư không mau hết của kẻ tìm sự chết.
7 Sự cường bạo của kẻ ác sẽ đùa chúng nó đi;
Vì chúng nó không khứng làm điều ngay thẳng.
8 Con đường của kẻ gánh tội là quanh quẹo;
Còn công việc kẻ trong sạch vốn ngay thẳng.
9 Thà ở nơi xó nóc nhà,
Hơn là ở chung nhà với một người đàn bà hay tranh cạnh.
10 Lòng kẻ dữ ao ước điều ác;
Kẻ lân cận nó không được ơn trước mặt nó.
11 Khi kẻ nhạo báng bị phạt, người ngu dại bèn trở nên khôn ngoan;
Khi khuyên dạy người khôn ngoan, người nhận lãnh sự tri thức.
12 Có một Đấng công bình xem xét kỹ càng nhà kẻ ác;
Đấng ấy xô những kẻ ác vào tai họa.
13 Ai bưng tai không khứng nghe tiếng kêu la của người nghèo khổ,
Người đó cũng sẽ kêu la mà sẽ chẳng có ai đáp lại.
14 Của lễ dâng kín nhiệm nguôi cơn thạnh nộ;
Của hối lộ đút vào lòng làm ngất cơn giận dữ tợn.
15 Làm điều ngay thẳng, ấy là một việc vui vẻ cho người công bình;
Nhưng gây bại hoại cho kẻ làm gian ác.
16 Người lầm lạc xa đường khôn sáng
Sẽ ở với hội kẻ chết.
17 Ai ham sự vui chơi ắt sẽ nghèo khó;
Còn ai ưa rượu với dầu sẽ chẳng hề làm giàu.
18 Kẻ ác là một giá chuộc người công bình;
Và kẻ dối gạt thế chỗ cho người ngay thẳng.
19 Thà ở nơi vắng vẻ,
Hơn là ở với một người đàn bà hay tranh cạnh và nóng giận.
20 Có bửu vật và dầu trong nhà người khôn ngoan;
Nhưng kẻ ngu muội nuốt nó đi.
21 Người nào tìm cầu sự công bình và sự nhân từ
Sẽ tìm được sự sống, sự công bình, và tôn trọng.
22 Người khôn ngoan leo lên thành dõng sĩ,
Đánh hạ sức lực mà nó nương cậy.
23 Ai giữ lấy miệng và lưỡi mình
Giữ linh hồn mình khỏi hoạn nạn.
24 Nhạo báng, ấy là tên của người kiêu căng cao cách;
Nó cư xử cách xấc xược theo tánh kiêu ngạo của nó.
25 Sự ước ao của kẻ biếng nhác giết chết nó;
Bởi vì hai tay nó không khứng làm việc.
26 Có người trót ngày ham hố quá;
Nhưng người công bình ban cho không chắt lót.
27 Của tế lễ của kẻ ác là một vật gớm ghiếc;
Phương chi họ đem đến mà có ác tưởng.
28 Chứng dối giả sẽ hư mất đi;
Nhưng người hay nghe theo sẽ nói được mãi mãi.
29 Kẻ ác tự làm mặt chai mày đá;
Còn người ngay thẳng làm vững đường lối mình.
30 Chẳng có sự khôn ngoan nào, sự thông minh nào, hay là mưu kế nào,
Mà chống địch Đức Giê-hô-va được.
31 Ngựa sắm sửa về ngày tranh chiến;
Nhưng sự thắng trận thuộc về Đức Giê-hô-va.

Danh tiếng tốt còn hơn tiền của nhiều;
Và ơn nghĩa quí hơn bạc và vàng.
2 Kẻ giàu và người nghèo đều gặp nhau;
Đức Giê-hô-va đã dựng nên cả hai.
3 Người khôn ngoan thấy điều tai vạ, và ẩn mình;
Nhưng kẻ ngu muội cứ đi luôn, và mắc phải vạ.
4 Phần thưởng của sự khiêm nhượng và sự kính sợ Đức Giê-hô-va,
Ấy là sự giàu có, sự tôn trọng, và mạng sống.
5 Trong đường kẻ gian tà có gai chông và cái bẫy;
Ai gìn giữ linh hồn mình sẽ cách xa nó.
6 Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo;
Dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó.
7 Người giàu quản hạt kẻ nghèo;
Kẻ nào mượn là tôi tớ của kẻ cho mượn.
8 Kẻ nào gieo sự bất công sẽ gặt điều tai họa;
Và cây roi thạnh nộ nó sẽ bị gãy đi.
9 Người nào có mắt từ thiện sẽ được phước;
Vì người ban bánh mình cho kẻ nghèo khó.
10 Hãy đuổi kẻ nhạo báng ra, thì sự cãi lẫy cũng sẽ đi;
Điều tranh cạnh và sự sỉ nhục sẽ hết.
11 Ai ái mộ lòng thánh sạch,
Và có duyên nơi môi miệng mình, sẽ được vua làm bạn nghĩa.
12 Mắt của Đức Giê-hô-va coi giữ người có tri thức;
Nhưng Ngài đánh đổ lời kẻ gian tà.
13 Kẻ biếng nhác nói: Có con sư tử ở ngoài đó;
Tôi sẽ bị giết tại giữa đường.
14 Miệng của dâm phụ vốn là một cái hố sâu;
Ai bị Đức Giê-hô-va giận sẽ sa ngã vào đó.
15 Sự ngu dại vốn buộc vào lòng con trẻ;
Song roi răn phạt sẽ làm cho sự ấy lìa xa nó.
16 Người nào hà hiếp kẻ nghèo ắt sẽ làm cho nó giàu có;
Và ai cho kẻ giàu có chỉ làm cho người sa vào sự thiếu thốn.
17 Hãy lắng tai nghe lời kẻ khôn ngoan,
Khá chuyên lòng con về sự tri thức ta.
18 Vì nếu con gìn giữ nó trong lòng con,
Lập nó ở chung nhau trên môi miệng con, thì ấy thật một sự tốt đẹp.
19 Ngày nay ta đã dạy cho con hiểu biết các điều đó,
Để con có lòng tin cậy Đức Giê-hô-va.
20 Ta há chẳng có chép cho con
Những điều tốt về mưu luận và về tri thức sao,
21 Để làm cho con biết sự quả quyết của lời chân lý,
Hầu cho con lấy lời thật mà đáp lại với những người sai con?
22 Chớ bóc lột kẻ nghèo, bởi vì họ nghèo,
Cũng đừng hà hiếp người khốn khổ nơi cửa thành;
23 Vì Đức Giê-hô-va sẽ binh vực duyên cớ của họ,
Và đoạt lấy sự sống của kẻ có cướp lột họ.
24 Chớ làm bạn với người hay giận;
Chớ giao tế cùng kẻ cường bạo,
25 E con tập theo đường lối nó,
Và linh hồn con bị bẫy hãm hại chăng.
26 Chớ đồng bọn cùng những kẻ giao tay nhau,
Hoặc cùng kẻ bảo lãnh nợ:
27 Nếu con không có gì trả,
Cớ sao con muốn chúng đoạt lấy cái giường con đi?
28 Chớ dời đi các mộc giới cũ,
Mà tổ phụ con đã dựng.
29 Con có thấy người nào siêng năng trong công việc mình chăng?
Người ấy hẳn sẽ đứng ở trước mặt các vua, chớ chẳng phải ở trước mặt người hèn hạ đâu.
1 Khi con ngồi ăn bữa với một quan trưởng,
Hãy xét kỹ người ở trước mặt con;
2 Nếu con có láu ăn,
Khá để con dao nơi họng con.
3 Chớ thèm món ngon của người,
Vì là vật thực phỉnh gạt.
4 Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu;
Khá thôi nhờ cậy khôn ngoan riêng của con.
5 Con há liếc mắt vào sự giàu có sao? Nó đã chẳng còn nữa rồi;
Vì nó quả hẳn có mọc cánh,
Và bay lên trên trời như chim ưng vậy.
6 Chớ ăn bánh của kẻ có mắt gian ác,
Và đừng tham muốn những món ngon của hắn.
7 Vì hắn tưởng trong lòng thể nào, thì hắn quả thể ấy.
Hắn nói với con rằng: Hãy ăn uống đi;
Nhưng lòng hắn chẳng hiệp cùng con.
8 Miếng con đã ăn, con sẽ mửa ra,
Và mất những lời hòa mĩ của con.
9 Chớ nói vào lỗ tai kẻ ngu muội;
Vì nó sẽ khinh dể sự khôn ngoan của các lời con.
10 Chớ dời đi mộc giới cũ,
Đừng vào trong đồng ruộng của kẻ mồ côi;
11 Vì Đấng cứu chuộc của họ vốn quyền năng,
Sẽ binh vực sự cáo tụng của chúng nó nghịch với con.
12 Hãy chuyên lòng về sự khuyên dạy,
Và lắng tai nghe các lời tri thức.
13 Chớ tha sửa phạt trẻ thơ;
Dầu đánh nó bằng roi vọt, nó chẳng chết đâu.
14 Khi con đánh nó bằng roi vọt,
Ắt giải cứu linh hồn nó khỏi Âm phủ.
15 Hỡi con, nếu lòng con khôn ngoan,
Thì lòng ta cũng sẽ được vui mừng;
16 Phải, chánh ruột gan ta sẽ hớn hở
Khi miệng con nói điều ngay thẳng.
17 Lòng con chớ phân bì với kẻ hung ác;
Nhưng hằng ngày hãy kính sợ Đức Giê-hô-va.
18 Vì quả hẳn có sự thưởng thiện,
Và sự trông đợi của con sẽ chẳng thành ra luống công.
19 Hỡi con, hãy nghe và trở nên khôn ngoan,
Khá dẫn lòng con vào đường chánh.
20 Chớ đồng bọn cùng những bợm rượu,
Hoặc với những kẻ láu ăn;
21 Vì bợm rượu và kẻ láu ăn sẽ trở nên nghèo;
Còn kẻ ham ngủ sẽ mặc rách rưới.
22 Hãy nghe lời cha đã sanh ra con,
Chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu.
23 Hãy mua chân lý,
Sự khôn ngoan, sự khuyên dạy, và sự thông sáng; chớ hề bán đi.
24 Cha người công bình sẽ có sự vui vẻ lớn,
Và người nào sanh con khôn ngoan sẽ khoái lạc nơi nó.
25 Ước gì cha và mẹ con được hớn hở,
Và người đã sanh con lấy làm vui mừng.
26 Hỡi con, hãy dâng lòng con cho cha,
Và mắt con khá ưng đẹp đường lối của cha.
27 Vì kị nữ vốn là một cái hố sâu,
Và dâm phụ là một cái hầm hẹp.
28 Nàng đứng rình như một kẻ trộm,
Làm cho thêm nhiều kẻ gian tà trong bọn loài người.
29 Ai bị sự hoạn nạn? Ai phải buồn thảm?
Ai có sự tranh cạnh? Ai than siết?
Ai bị thương tích vô cớ? Ai có con mắt đỏ?
30 Tất những kẻ nán trễ bên rượu,
Đi nếm thứ rượu pha.
31 Chớ xem ngó rượu khi nó đỏ hồng,
Lúc nó chiếu sao trong ly,
Và tuôn chảy dễ dàng;
32 Rốt lại, nó cắn như rắn,
Chích như rắn lục;
33 Hai mắt con sẽ nhìn người dâm phụ,
Và lòng con sẽ nói điều gian tà;
34 Thật, con sẽ như người nằm giữa đáy biển,
Khác nào kẻ nằm trên chót cột buồm vậy.
35 Con sẽ nói rằng: Người ta đập tôi, nhưng tôi không đau;
Người ta đánh tôi, song tôi không nghe biết:
Khi tôi tỉnh dậy, tôi sẽ trở lại tìm uống nó nữa.

Chớ ganh ghét kẻ làm ác,
Đừng ước ao ở cùng chúng nó.
2 Vì lòng chúng nó toan điều hủy phá,
Và môi họ nói ra sự tổn hại.
3 Nhờ sự khôn ngoan, cửa nhà được xây cất nên,
Và được vững vàng bởi sự thông sáng;
4 Nhờ sự tri thức, các phòng vi đều được đầy đủ
Các thứ tài vật quí báu và đẹp đẽ.
5 Người khôn ngoan có sức mạnh,
Và người tri thức gia thêm năng lực.
6 Vì con phải nhờ mưu khôn mà đánh giặc;
Đâu có nhiều mưu sĩ thì đặng toàn thắng.
7 Sự khôn ngoan lấy làm cao xa quá cho kẻ ngu dại;
Nó không mở miệng ra nơi cửa thành.
8 Kẻ nào toan làm điều ác,
Người ta sẽ gọi hắn là kẻ gian giảo.
9 Tư tưởng ngu dại là tội lỗi;
Kẻ nhạo báng lấy làm gớm ghiếc cho loài người.
10 Nếu con ngã lòng trong ngày hoạn nạn,
Thì sức lực con nhỏ mọn thay.
11 Hãy giải cứu kẻ bị đùa đến sự chết,
Và chớ chối rỗi cho người đi xiêu tó tới chốn hình khổ.
12 Nếu con nói: Chúng tôi chẳng biết gì đến;
Thì Đấng mà cân nhắc lòng người ta, há chẳng xem xét điều ấy sao?
Và Đấng gìn giữ linh hồn con, há không biết đến ư?
Chớ thì Ngài sẽ chẳng báo mỗi người tùy theo công việc họ làm sao?
13 Hỡi con, hãy ăn mật, vì nó ngon lành;
Tàng ong lấy làm ngọt ngào cho ổ gà con.
14 Con sẽ biết sự khôn ngoan nơi linh hồn con cũng như vậy;
Nếu con đã tìm được sự khôn ngoan, ắt sẽ có phần thưởng,
Và sự trông đợi của con sẽ chẳng phải thành luống công.
15 Hỡi kẻ ác, chớ rình rập nhà người công bình;
Đừng phá tan chỗ nghỉ ngơi của người.
16 Vì người công bình dầu sa ngã bảy lần cũng chỗi dậy;
Còn kẻ hung ác bị tai vạ đánh đổ.
17 Khi kẻ thù nghịch con sa ngã, chớ vui mừng;
Lúc nó bị đánh đổ, lòng con đừng hớn hở;
18 Kẻo e Đức Giê-hô-va thấy điều đó, mà chẳng đẹp lòng,
Bèn cất cơn thạnh nộ Ngài khỏi nó chăng.
19 Chớ nổi giận vì cớ kẻ làm ác,
Cũng đừng ganh ghét những người hung dữ;
20 Vì kẻ làm gian ác sẽ không được thiện báo,
Và đèn kẻ hung dữ sẽ tắt đi.
21 Hỡi con, hãy kính sợ Đức Giê-hô-va và tôn kính vua;
Chớ hội hiệp cùng kẻ phản nghịch;
22 Vì sự tai họa của chúng xảy đến thình lình;
Và ai biết sự phá hại của người nầy người kia?
23 Những ngôn ngữ nầy cũng do kẻ khôn ngoan mà đến:
Trong việc xét đoán tư vị người, ấy chẳng phải tốt lành.
24 Kẻ nào nói với kẻ ác rằng: Ngươi là công bình,
Sẽ bị dân tộc rủa sả, và các nước lấy làm gớm ghiếc mình;
25 Còn người nào quở trách kẻ ác ắt sẽ được đẹp lòng,
Và sự phước lành sẽ giáng trên họ.
26 Ai đáp lời chánh đáng,
Tất như hôn nơi môi miệng vậy.
27 Hãy sửa sang công việc ở ngoài của con,
Và sắm sẵn tại trong ruộng con;
Rồi sau hãy cất nhà của con.
28 Chớ làm chứng vô cớ nghịch kẻ lân cận mình;
Con há muốn lấy môi miệng mình mà phỉnh gạt sao?
29 Chớ nên nói: Tôi sẽ làm cho hắn như hắn đã làm cho tôi;
Tôi sẽ báo người tùy công việc của người.
30 Ta có đi ngang qua gần ruộng kẻ biếng nhác,
Và gần vườn nho của kẻ ngu muội,
31 Thấy cây tật lê mọc khắp cùng,
Gai góc che khuất mặt đất,
Và tường đá của nó đã phá hư rồi.
32 Ta nhìn xem, bèn để ý vào đó;
Ta thấy và nhận được sự dạy dỗ.
33 Ngủ một chút, chợp mắt một chút,
Khoanh tay ngủ một chút,
34 Thì sự nghèo của con sẽ đến như một kẻ đi rạo,
Và sự thiếu thốn của con áp tới như một kẻ cầm binh khí.





† Welcome you - nguonsusong.com

GMT+8, 1-6-2020 03:30 PM

nguonsusong.com - Tin lanh
Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách